راهنمای جامع خواندن زبان بدن؛ چگونه زبان بدن را بخوانیم؟

زبان بدن شامل اشاره‌ها و حرکاتی است که ما برای برقراری ارتباط از آن استفاده می‌کنیم. بر اساس گفته کارشناسان، این اشارات عملی بخش زیادی از ارتباط‌های روزمره ما را در برمی‌گیرند. برخلاف کلمات و اصوات که به‌شکل واضحی منظور ما را به اطرافیان می‌رسانند، برای خواندن زبان بدن و حالت چهره باید به نکات زیادی توجه کنیم. گفته می‌شود بین ۶۰ الی ۶۵٪ از ارتباط‌های ما تنها از طریق زبان بدن و حالت چهره است. پس باید بدانیم که چگونه زبان بدن را بخوانیم.

اغلب حرکات در زبان بدن و بین تمام مردم شناخته شده است. مثلا چرخاندن چشم‌ها در حالت عصبی‌بودن یا کوبیدن پاها را همه می‌شناسند و می‌دانند فرد با انجام آنچه حسی دارد و به چه منظور این کار را انجام می‌دهد.

درک و خواندن زبان بدن بسیار مهم است. اما توجه به سایر نشانه‌ها نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. در اغلب موارد نباید تنها به یک نشانه خاص توجه کنیم بلکه باید آن را همراه با گروهی از حالت‌های دیگر در نظر بگیرید تا درست‌ترین نتیجه را به‌دست آوریم. در این مقاله می‌خواهیم انواع حالت‌های متفاوت را بررسی کنیم تا به درک بهتری از زبان بدن و حالت چهره برسیم و بفهمیم که چگونه زبان بدن را بخوانیم.

چند نکته مهم پیش از پاسخ به سؤال «چگونه زبان بدن را بخوانیم»

دکتر امیلی کوک مشاور ازدواج و خانواده می‌گوید زبان بدن نقشی اساسی در ایجاد ارتباط میان ما و اطرافیانمان دارد. برای مثال او می‌گوید هنگامی که کسی به ما ابراز علاقه می‌کند و می‌گوید «دوستت دارم.» اما این جمله را با لحن خصمانه بیان کند، صدایش ملایم نباشد و حالت چهره نامطمئنی داشته باشد، ترجیح ذهن ما این است که آن اشاره‌های غیر گفتاری را در نظر بگیرد. در این حالت ما به کلمات او توجه نمی‌کنیم بلکه زبان بدن و حالت چهره‌اش پیام مهم این مکالمه خواهد بود.

البته باید در نظر بگیریم که زبان بدن و حالت چهره در تمام دنیا یکسان نیست؛ و برای قضاوت حرکات افراد و خواندن زبان بدن آنها باید به تمام این نکات توجه کنیم.

تفاوت فرهنگی

برای فهمیدن اینکه چگونه زبان بدن را بخوانیم ، باید به پیشینه فرهنگی افراد نیز توجه کنیم. پیشینه فرهنگی آنها می‌تواند متفاوت و حتی کاملا مخالف هم باشد. به این مثال‌ها توجه کنید:

در فرهنگ غرب، برقراری ارتباط چشمی طولانی در هنگام مکالمه، به‌عنوان اشتیاق و توجه تعبیر می‌شود؛ اما در بعضی از فرهنگ‌های شرقی قطع‌کردن مداوم ارتباط چشمی و یا نگاه از کنار چشم به یکدیگر، مؤدبانه تلقی می‌شود.

تکان‌دا‌دن سر در بعضی فرهنگ‌ها به معنای پذیرش حرف طرف مقابل اما در بعضی فرهنگ‌ها تنها به معنای درک حرف فرد مقابل معنی می‌شود.

تفاوت‌های تکوینی

درک رفتارها و حتی واکنش نشان‌دادن در افراد مختلف با سیستم‌های متفاوت، کاملا فرق دارد. برای درک اینکه چگونه زبان بدن را بخوانیم ؛ باید به خود افراد نیز توجه کنیم. مثلا ممکن است بی‌حوصلگی برای شما ناخوشایند باشد، اما برای افرادی که سیستم عصبی متفاوتی دارند، بی‌حوصلگی می‌تواند تمرکز آنها را افزایش دهد. در این مورد باید به افرادی که اوتیسم دارند نیز اشاره کنیم، معمولا آنها نمی‌توانند اشارات و زبان بدن را درک کنند.

تفاوت‌های روانشناسی

گاهی شرایط ذهنی افراد و بیماری‌های مرتبط به آن می‌تواند درک متفاوتی از زبان بدن را برای هر فرد ایجاد کند. برای مثال کسی که اضطراب اجتماعی دارد در جمع احساس راحتی نمی‌کند و نمی‌تواند به‌آسانی ارتباط چشمی برقرار کند.

بعضی افراد ترجیح می‌دهند تماس بدنی با اطرافیان نداشته باشند، این افراد از بغل‌کردن یا حتی دست‌دادن با دیگران اجتناب می‌کنند. اطلاع‌داشتن از حساسیت‌ها و مرزهای افراد مختلف در خواندن زبان بدن آنها به ما کمک می‌کند، باعث می‌شود که هر رفتاری را نشانه‌ای از بی‌احترامی یا دوست‌نداشتن معنی نکنیم و از رفتار سایرین برداشت اشتباهی نکنیم.

حالت چهره

حالت چهره برای خواندن زبان بدن

برای درک بهتر اینکه چگونه زبان بدن را بخوانیم  یک لحظه به میزان ایجاد ارتباط تنها با حالت چهره فکر کنید. مثلا یک لبخند می‌تواند به‌منزله پذیرفتن یا شادی و یک اخم به معنای مخالفت و ناراحتی باشد. در بعضی حالات خاص، حالت چهره ما می‌تواند از احساسات دقیق ما پرده بردارد. گاهی ممکن است شما به سایرین بگویید که کاملا حالتان خوب است؛ اما آنها با نیم‌نگاهی به چهره شما و خواندن زبان بدن شما می‌توانند متوجه شوند که احساستان کاملا با حرفی که می‌زنید در تضاد است.

تنها مقدار کمی از احساساتی که فقط با حالت چهره می‌توان آنها را ابراز کرد، شامل موارد زیر هستند:

  • شادی
  • غم
  • خشم
  • بهت
  • تنفر
  • ترس
  • سردرگمی
  • هیجان
  • اشتیاق
  • تحقیر

حالت چهره فرد حتی باعث می‌شود که ما گفته‌های او را بپذیریم یا رد کنیم. تحقیقات نشان داده است سخنانی که همراه با کمی بالا بردن ابرو و لبخند گفته شوند، باورپذیرتر خواهند بود. بر اساس این تحقیقات این حالت چهره نشان‌دهنده حس دوستی و اعتمادبه‌نفس است.

حالت‌های چهره جز بین‌المللی‌ترین شکل زبان بدن است. حالت‌های نشان‌دهنده خشم، غم، شادی و ترس، تقریبا در تمام دنیا و بین تمام مردم مشابه هستند. محققی به نام پاول اکمن در تحقیقات خود به این نتیجه رسید که احساساتی همچون خوشی، خشم، ترس، بهت و غم با حالات چهره یکسانی در تمام دنیا مشخص می‌شوند.

تحقیقات دیگر نشان می‌دهد که ما بر اساس حالت چهره افراد و با خواندن زبان بدن آنها میزان هوش و ذکاوت آنها را می‌سنجیم. در نتیجه یک مطالعه تحقیقاتی مشخص شده است افرادی که دارای صورت باریک و دماغی برجسته هستند، در نگاه اول به‌عنوان افرادی باهوش شناخته می‌شوند. افرادی که لبخندی بر چهره دارند و حالت چهره شادتری دارند به نسبت افرادی با حالت چهره خشمگین، باهوش‌تر به‌نظر می‌رسند.

چشم‌ها

چشم ها برای خواندن زبان بدن

چشم‌ها به‌عنوان دریچه روح شناخته می‌‌شوند؛ زیرا با نگاه به چشم افراد می‌توانیم افکار و احساسات زیادی را حس و حتی درک کنیم. هنگامی که با کسی مکالمه‌ای آغاز می‌کنید، توجه به حرکات چشم فرد مقابل، میزان زیادی از ارتباط میان شما را تشکیل می‌دهد.

نشانه‌های معمولی که در یک مکالمه معمولا به آنها توجه می‌کنیم و اطلاعات زیادی به ما می‌دهد شامل برقراری یا پرهیز از ایجاد ارتباط چشمی، میزان پلک‌زدن و یا تغییر اندازه مردمک چشم‌ها است.

هنگامی که در حال بررسی زبان‌بدن کسی هستید، به این نشانه‌ها در چشم فرد مقابل توجه کنید.

خیرگی چشم و رد نگاه

می‌توانید برای خواندن زبان بدن افراد به چشم‌های آنها نگاه کنید. معمولا افراد با چشم‌های خود چیزهایی را که علاقه دارند، دنبال می‌کنند. به همین دلیل اگر رد نگاه فردی را تعقیب کنید می‌توانید حدودا از علایق او در آن لحظه آگاه شوید. اگر کسی در حین مکالمه با شما اغلب به میز غذا نگاه می‌کند، مشخص است که ترجیح می‌دهد در آن لحظه غذا بخورد یا اگر به سمت در خروجی نگاه می‌کند، می‌خواهد مکالمه را پایان دهد و از آن محیط خارج شود.

هنگامی که با کسی صحبت می‌کنید؛ و او مستقیم به چشمان شما خیره می‌شود، معمولا نشان دهنده این است که او با اشتیاق و دقت به حرف‌های شما گوش می‌دهد. هرچند خیرگی بیش از حد حس تهدید را به فرد مقابل خواهد داد.

از سوی دیگر قطع‌کردن مدام ارتباط چشمی می‌تواند نشان‌دهنده حواس‌پرتی، ناراحتی و یا تلاش برای پنهان‌کردن احساسات واقعی باشد.

پنهان‌کردن چشم‌ها

پنهان‌کردن چشم‌ها می‌تواند شامل حالت‌های زیر باشد:

  • پنهان‌کردن چشم‌ها با استفاده از دست
  • کوتاه بستن چشم‌ها، مثلا پلک‌زدن پشت سر هم
  • مالش چشم‌ها
  • نیمه بسته‌نگه‌داشتن چشم

پنهان‌کردن چشم‌ها معمولا ناخودآگاه است؛ و نشان‌دهنده حس افراد در لحظات خاص است. افراد در حین ترس، استرس و یا روبه‌رو شدن با یک اتفاق ناخوشایند چشم‌های خود را پنهان می‌کنند.

این اتفاق در هنگام مخالفت یا بی‌میلی نیز انجام می‌شود. مثلا هنگامی که خانه کثیف است و همسرتان پیشنهاد تمیزکردن آن را به شما بدهد. احتمالا بدون اینکه متوجه شوید، چشمان خود را نیمه بسته می‌کنید.

پلک‌زدن

پلک‌زدن یک حالت طبیعی چشم است. اما باید توجه کنید که فرد بیش از حد پلک می‌زند یا میزان آن به‌طور غیرطبیعی کم است. معمولا مردم هنگامی که احساس تشویش یا ناراحتی دارند بیشتر از معمول پلک می‌زنند. کمتر از حد معمول پلک‌زدن هم نشانه‌ای از این است که فرد سعی دارد حرکات خود را کنترل کند.

در بازی‌های کارتی ممکن است افراد کمتر از حالت معمول پلک بزنند؛ که می‌تواند نشانه‌ای از داشتن کارت‌های بسیار خوب باشد؛ و فرد تلاش کند با کمتر پلک‌زدن حس هیجان خود را پنهان کند.

اندازه مردمک

اندازه مردمک چشم یکی از دقیق‌ترین نشانه‌های ممکن است. هرچند میزان نور محیط تأثیر اصلی بر اندازه مردمک چشم می‌گذارد؛ اما بعضی از احساسات باعث تغییر اندازه آن خواهد شد.

ممکن است شما اصطلاح «نگاه عاشقانه» را پیش از این شنیده باشید، این نگاه به حالتی گفته می‌شود که در هنگام داشتن احساسات عاشقانه به فرد یا وسیله‌ای خاص، در چشمان ایجاد می‌شود. به‌عنوان مثال مردمک بزرگ در چشم افراد غالبا به‌دلیل حس اشتیاق و هیجان است. اما این تنها دلیل نیست، اندازه مردمک چشم به سیستم عصبی ارتباط دارد و در صورت عصبانیت یا ترس شدید نیز اندازه مردمک تغییر می‌کند. معمولا هنگامی که چیزی را دوست نداشته باشیم، مردمک چشم‌ها کوچک و منقبض می‌شود.

رمز گشایی حرکات دهان

رمز گشایی حرکات دهان - خواندن زبان بدن

حرکات دهان یکی دیگر از نشانه‌های مهم در زبان بدن است. برای مثال جویدن لب پایین نشان می‌دهد که فرد احساس ترس، عدم امنیت یا استرس دارد. هرچند پوشاندن دهان در هنگام خمیازه یا سرفه یک عمل مؤدبانه است؛ اما پوشاندن دهان در حین مکالمه می‌تواند حاکی از پنهان‌کردن مخالفت فرد با موضوع یا حرکتی خاص باشد.

لبخندزدن یکی از مشخص‌ترین حرکات در میان حرکات زبان بدن است؛ اما خود لبخند نیز می‌تواند معانی متفاوتی داشته باشد. شاید لبخند را تنها به‌عنوان حرکتی جذاب در نظر بگیرید اما به‌جز آن می‌تواند برای نشان‌دادن حالت‌های شادی دروغین، کنایه‌زدن و یا حتی بدبینی به کار رود. انواع لبخندها می‌تواند در این دسته‌بندی قرار بگیرد:

  • لبخند واقعی: در یک لبخند واقعی گوشه لب‌ها به سمت بالا رفته و شادی تا چشمان فرد ادامه پیدا می‌کند. در این حالت چشم‌ها باریک‌تر شده و گوشه‌های اطراف چشم چروک می‌شوند.
  • لبخند ریاکارانه: در این مدل از لبخند، خنده به چشم فرد سرایت نمی‌کند و عدم‌راحتی یا صداقت فرد را نشان می‌دهد.
  • پوزخند یا لبخند کج: این لبخند با حالت چهره‌ای حاکی از اهانت یا تحقیر و یا نشان از عدم‌اطمینان به فرد مقابل است.
  • لبخند عاشقانه: لبخندی که همراه با ارتباط چشمی طولانی و نگاهی عمیق همراه با خم کردن ملایم سر باشد، معمولا نشان‌دهنده داشتن احساسات عاشقانه است.

در هنگام بررسی حالت چهره، به‌جز انواع لبخندها حالت کلی لب‌ها نیز معنای متفاوتی دارد. حالت‌های مختلف لب می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

  • لب‌های به‌هم فشرده: لب‌هایی که محکم به همدیگر فشرده شده باشند، نشان‌دهنده حس مخالفت یا عدم‌اطمینان است.
  • گاز گرفتن لب‌ها: مردم گاهی در هنگام استرس، هیجان و نگرانی لب‌های خود را گاز می‌گیرند.
  • پوشاندن دهان: هنگامی که افراد بخواهند احساسات خود را پنهان کنند، معمولا دهان خود را می‌پوشانند تا لبخند تمسخر یا کنایه‌آمیز خود را پنهان کنند.
  • لب‌های باز با کمی فاصله میان آنها: نشان‌می‌دهد که فرد آرام است یا احساس راحتی می‌کند.
  • لرزش لب‌ها: این حالت نشان از ترس یا عصبانیت دارد.
  • بالا یا پایین رفتن لب‌ها: تغییرات جزئی در حالت کلی لب‌ها نیز می‌تواند احساسات مختلفی را نشان دهد. هنگامی که لب‌ها تنها کمی به سمت بالا مایل می‌شوند معمولا به خاطر حس شادی یا خوش‌بینی فرد است. از سوی دیگر، انحنای به سمت پایین می‌تواند نشانه‌ای از غم، مخالفت و یا حتی تظاهر کامل باشد.

حرکات انگشت دست

حرکات انگشت دست برای خواندن زبان بدن

حرکات دست یکی از واضح‌ترین و مستقیم‌ترین نشانه‌های زبان بدن است و برای مهارت‌پیداکردن در اینکه چگونه زبان بدن  را بخوانیم اطلاع از آنها مهم است. دست‌تکان‌دادن، اشاره‌کردن و استفاده از انگشتان برای نشان‌دادن اعداد، همگی از واضح‌ترین علائم ممکن هستند.

بعضی از علائم دست مانند نشان‌دادن انگشت شست به سایرین یا علامت پیروزی با دو انگشت اشاره و کناری در بعضی کشورها نشانه‌ای کاملا متفاوت دارد. پس درک درست از علائم و اشارات زبان بدن در فرهنگ‌های مختلف یکی از مهم‌ترین نکات پیش از استفاده آنها است.

اشاراتی که در زیر به بررسی آنها می‌پردازیم، چند حرکت معمول انگشتان و معنای آنها است که شامل این موارد هستند:

  • مشت بسته: مشت بسته ممکن است نشان عصبانیت یا همبستگی باشد.
  • انگشت اشاره رو به بالا و رو به پایین: این دو حالت معمولا به‌عنوان موافقت و مخالفت استفاده می‌شوند.
  • علامت اوکی: این علامت که با چسباندن انگشت اشاره و شست به شکل یک حلقه و باز نمودن سه انگشت باقی مانده است، نشانی از موافقت یا خیلی خوب خواهد بود. هرچند همین علامت در بعضی مناطق اروپا به این معنا است که فرد مقابل هیچ ارزشی ندارد. در بعضی از مناطق آمریکای جنوبی، همین حرکت به‌عنوان یک حرکت بسیار زشت تلقی می‌شود.
  • علامت V: این علامت با بالا بردن انگشت اشاره و انگشت وسط و ایجاد فاصله میان آنها ایجاد می‌شود که همانند حرف V انگلیسی است. این حرکت در بعضی از کشورها نشان پیروزی یا صلح است. در بریتانیا و استرالیا اگر پشت دست به سمت بیرون بدن فرد باشد، نشانی از یک حرکت بسیار زشت است.

‌دست‌ها و معنای آنها در زبان بدن

حرکات دست نیز برای رساندن مفاهیم مختلفی در زبان بدن استفاده می‌شوند. روی هم قراردادن دست‌ها نشان از حالت تدافعی فرد دارد. روی هم قراردادن پاها نیز می‌تواند نشانی از عدم‌علاقه یا حس ناراحتی نسبت به فرد مقابل باشد.

سایر علائم مربوط به دست‌ها مثلا بازکردن آنها و ایجاد فاصله میان دست و بدن می‌تواند برای بزرگ‌تر نشان‌دادن خود و بالعکس نزدیک‌کردن دست‌ها به بدن برای کوچک‌تر نشان دادن و حتی اجتناب از جلب توجه باشد.

هنگامی که به دست‌ها برای درک زبان بدن  توجه می‌کنید، این علائم را در نظر داشته باشید:

  • دست‌به‌سینه: این حرکت در هنگام حالت تدافعی فرد و یا محافظت از خود ایجاد می‌شود. البته همین حرکت هنگامی که با لبخند، خم‌شدن به سمت عقب و سایر نشانه‌های سرخوشی ترکیب شود، نشان از اعتمادبه‌نفس فرد دارد.
  • ایستادن و دست‌به‌کمر گرفتن: این فرم از ایستادن حالتی از آماده‌بودن یا حالت تهاجمی فرد را نشان می‌دهد.
  • بستن دست‌ها در پشت بدن: می‌تواند به دلیل حس نگرانی، بی‌حوصله‌بودن و یا حتی خشم باشد.
  • ضرب‌گرفتن با انگشتان و یا تکان‌دادن آنها: حاکی از بی‌حوصله‌بودن و بی‌قراری است.
  • نگه‌داشتن‌چیزی در مقابل سینه: گذاشتن دست روی دسته صندلی یا روی میز، فاصله‌دادن به دست برای ایجاد یک فضای بیشتر و یا گرفتن دست‌ها در پشت بدن همه حاکی از ایجاد حس محافظت است.

حرکات پا و علائم مختلف آنها

حرکات پا و علائم مختلف آنها برای خواندن زبان بدن

حرکات پا می‌توانند نشان‌دهنده استرس و اضطراب باشد. حرکاتی همچون ضرب‌گرفتن با پا، تکان‌دادن مچ پا، انداختن مداوم وزن بدن از یک پا به پای دیگر، همه حس اضطراب و نگرانی فرد را می‌رسانند.

روی هم قراردادن پاها، مخصوصا زمانی که دست‌ها نیز روی یکدیگر است، نشان می‌دهد که فرد تمایلی به شنیدن سخنان طرف مقابل ندارد. البته این حالت معنای دیگری نیز دارد، اینکه فرد سپر محکمی در مقابل سایرین برای خود ایجاد کرده است و یا نیاز به محافظت از خود دارد.

جهت پا نیز می‌تواند اطلاعات مختلفی از فرد بدهد. در هنگام مکالمه به جهت پای فرد مقابل دقت کنید. اگر جهت پا به سمت بیرون باشد، احتمالا فرد ترجیح می‌دهد مکالمه زودتر تمام شود. اگر جهت آنها به سمت شما باشد، نشان می‌دهد که فرد از ادامه‌دادن مکالمه لذت می‌برد.

نحوه نفس‌کشیدن

نحوه نفس‌کشیدن افراد نیز می‌تواند به خواندن زبان بدن آنها کمک کند. در حالت‌های هیجان، نگرانی و اضطراب نحوه نفس‌کشیدن فرد کوتاه و سریع می‌شود. در عوض هنگام آرامش، خشم یا خستگی افراد به‌شکل سنگین و عمیق نفس می‌کشند.

به‌آرامی نفس‌کشیدن حاکی از آرامش یا در فکر فرو رفتن است. عادی نفس‌کشیدن حالت خاصی ندارد اما گاهی افراد تلاش می‌کنند تا تنفس خود را ثابت و معمولی نگه دارند. این تلاش معمولا زمانی اتفاق می‌افتد که فرد می‌خواهد احساسات خود مانند خشم یا غم را کنترل کند.

طرز ایستادن و معنای آن

طرز ایستادن و معنای آن برای خواندن زبان بدن

نحوه ایستادن و به‌صورت کلی شکل بدن یکی از مهم‌ترین نشانه‌ها برای خواندن زبان بدن است. در اینجا منظور از نحوه ایستادن شکل کلی بدن در هر حالتی است که هر کدام معنی متفاوتی دارد. نحوه ایستادن می‌تواند اطلاعات زیادی از شخصیت فرد به سایرین بدهد. اعتمادبه‌نفس بالا یا فروتنی، همه از نحوه ایستادن قابل تشخیص هستند.

به‌عنوان مثال صاف و مستقیم نشستن نشان می‌دهد؛ که فرد در حال مشاهده اطراف خود با دقت کامل است. از سوی دیگر نشستن به حالت خمیده و قوز، علامتی از بی‌توجهی و بی‌حوصلگی است.

هنگامی که سعی دارید زبان بدن یک فرد را رمزگشایی کنید، به نحوه قرارگیری بدن او توجه کنید، حالت‌های زیر هر کدام معنای متفاوتی دارد.

  • حالت بدن باز: در این حالت قسمت میانی بدن فرد کاملا مشخص و عیان است. این حالت نشان‌دهنده دوستی، اعتماد و تمایل به فرد مقابل است.
  • حالت بدن بسته: در این حالت، فرد قسمت میانی بدن خود را با قراردادن دست‌ها روی هم گذاشتن پاها روی یکدیگر و کمی خم‌شدن، پنهان می‌کند. نشستن به این شکل در زبان بدن به معنای حالت خصمانه، دشمنی و حتی اضطراب تعبیر می‌شود.
  • خم‌شدن به سمت عقب و تکیه‌دادن به دیوار یا تکیه‌گاه: نشان از عدم‌علاقه و حتی بی‌حوصلگی است.
  • خم‌شدن به سمت جلو: نشان از علاقه‌مندی و اشتیاق است.
  • ایستادن با دست‌های افتاده در دو طرف: این یک حالت معمول و نشان از تمایل به گوش‌دادن یا شروع مکالمه است.
  • تکیه‌دادن سر روی یکی از دست‌ها: نشان از تمایل به ادامه مکالمه دارد. البته اگر هر دو دست زیر چانه قرار بگیرد نشان دهنده بی‌حوصلگی است.
  • خم‌نمودن سر یا بدن به یکی از طرفین: نشان از تمایل و علاقه دارد. این حالت حتی می‌تواند حاکی از احساسات عاشقانه نسبت به فرد مقابل باشد، در این حالت باید سایر نشانه‌های زبان بدن را در نظر گرفت.

حریم شخصی افراد و معنای آن در زبان بدن

حریم شخصی افراد و معنای آن در زبان بدن

تا حالا این اصطلاح را شنیده‌اید که فردی می‌گوید به حریم شخصی بیشتری نیاز دارد؟ یا در هنگامی که کسی بیش از حد به شما نزدیک شده، احساس بدی به شما دست داده است؟ برای درک اینکه چگونه زبان بدن را بخوانیم باید با حریم‌شناسی آگاه باشیم.

اصطلاح حریم‌شناسی (Proxemics) را ادوارد هال، محقق انسان‌شناسی ابداع کرده است. این لغت به معنای فاصله‌فردی است که افراد در آن فضا احساس راحتی می‌کنند؛ و در صورتی که سایرین از آن محدوده عبور کنند، فرد حسی ناخوشایند را تجربه می‌کند. همان‌گونه که حالت چهره و حرکت اجزای بدن می‌تواند نشانه‌های مختلفی از احساسات فرد را به سایرین منتقل کند، فضای فیزیکی بین دو فرد نیز اطلاعات مختلفی به ما می‌دهد.

ادوارد هال انواع حالت‌های فضای شخصی را به چهار مدل اصلی تقسیم می‌کند، این حالت‌ها شامل موارد زیر هستند:

۱. فاصله صمیمی: ۱۵ تا ۴۵ سانتی‌متر

این میزان از فاصله در میان افراد صمیمی مشاهده می‌شود. داشتن یک رابطه نزدیک و قوی میان آن دو نفر را نشان می‌دهد. این حالت در هنگام برخوردهای صمیمی و نزدیک مانند بغل‌کردن، زمزمه‌کردن در گوش یکدیگر و لمس دو طرف ایجاد می‌شود.

۲. فضای شخصی: ۴۵ سانتی‌متر تا ۱ و نیم متر

این فاصله و میزان فضای شخصی معمولا در بین افراد خانواده و یا میان دوستان نزدیک وجود دارد. هر قدر که افراد در این حالت به یکدیگر نزدیک‌تر شوند، نشان‌دهنده میزان صمیمیت و نزدیکی رابطه آنها با یکدیگر است.

۳. فضای اجتماعی: ۱ و نیم الی ۳ و نیم متر

این میزان از فاصله در میان افرادی دیده می‌شود که با یکدیگر آشنا هستند. البته با آشنایی که مثلا همکار شما است و در طول هفته او را سه یا چهار بار می‌بینید ممکن است احساس راحتی بیشتری کنید و نزدیک‌تر قرار بگیرید.

در صورتی که فرد مقابل را به‌خوبی نشناسید، مثلا راننده اداره پست که شاید او را ماهی یک بار ملاقات کنید، ترجیح می‌دهید فاصله بیشتری از او بگیرید؛ و در همان اندازه 1.5 الی 3.5 متری او قرار بگیرید.

۴. فاصله عمومی: ۳ و نیم الی ۷ و نیم متر

این میزان از فاصله معمولا در حالتی ایجاد می‌شود که صحبت عمومی داشته باشید. صحبت در کلاس درس یا ارائه در یک جلسه کاری مثال‌هایی از صحبت‌های عمومی هستند که در آنها به این میزان فاصله از سایرین نیاز داریم.

البته نباید فراموش کنیم که میزان رعایت فاصله عمومی و داشتن حس راحتی فردی در فرهنگ‌های مختلف، متفاوت است. یک مثال واضح از این تفاوت فرهنگ را در میان آمریکای لاتین و آمریکای شمالی است. افرادی که از آمریکای لاتین هستند، به‌راحتی نزدیک هم قرار می‌گیرند و احساس راحتی می‌کنند اما افرادی که از آمریکای شمالی هستند ترجیح می‌دهند فضای خصوصی بیشتری داشته باشند.

جمع‌بندی خواندن زبان بدن

شناخت و خواندن زبان بدن در طولانی‌مدت به شما کمک می‌کند که علائم غیرگفتاری را در رفتار سایرین تشخیص دهید؛ و بر کیفیت ارتباط‌های شما تأثیر واضحی خواهد گذاشت. هرچند ممکن است ترجیح دهید تنها یک یا دو نشانه را از زبان بدن فرد مقابل شناسایی و تنها بر اساس همان نشانه‌ها قضاوت کنید، اما برای رسیدن به یک نتیجه درست باید تمام علائم، حالت چهره و وضعیت محیط را در نظر بگیرید تا بهترین قضاوت ممکن را داشته باشید.

اگر به‌سختی علائم و اشاره‌های زبان بدن را درک می‌کنید، برای خواندن زبان بدن این موارد را در نظر بگیرید:

  • با افراد صحبت کنید. هیچ اشکالی ندارد از افراد در لحظات خاص بپرسید که چه احساسی دارند. اگر می‌بینید فردی دست‌هایش را مشت کرده است یا مداوم در حال حرکت‌دادن پاهای خود است، او را به کناری ببرید و از او بپرسید چه مشکلی وجود دارد.
  • زبان بدن و حالت چهره قبلی افراد را به یاد آورید. زبان بدن از فردی به فرد دیگر متفاوت است. اگر زبان بدن همیشگی یک فرد به ناگاه تغییر کرد، این موضوع احتمالا نشان از تغییر در احساسات و افکار او دارد.
  • برقراری ارتباط چشمی مناسب را فراموش نکنید. نیازی نیست طولانی ارتباط چشمی برقرار کنید، اما توجه به چشم‌ها و حرکات بدن افراد اطلاعات زیادی به شما خواهد داد.
  • با وجود درک علائم زبان بدن، به صحبت اطرافیان گوش‌ کنید. بهترین نوع ارتباط همیشه شامل گوش‌کردن به سخن طرف مقابل است. آن‌قدر درگیر حالت چهره و زبان بدن افراد نشوید که گوش‌دادن به صحبت‌های آنها را فراموش کنید.

۵ اشتباه در خواندن زبان بدن که نباید مرتکب آنها شوید

۵ اشتباه در خواندن زبان بدن که نباید مرتکب آنها شوید

انسان‌ها برای خواندن زبان بدن و حالت چهره تکامل یافته‌اند. ما انسان‌ها به‌محض اینکه رفتار و یا حرکت خاصی را در فردی ببینیم، به‌سرعت و بر اساس همان حرکت او را می‌سنجیم. این کار ما قدمتی بسیار طولانی و در واقع تاریخی دارد. به‌عنوان یک نژاد ما قبل از پیدایش کلمات می‌توانستیم با کسانی که می‌خواهیم دوست شویم و از کسانی که حس خوبی به آنها نداشتیم، دوری کنیم و آنها را نادیده بگیریم. اما آیا می‌دانید چگونه زبان بدن را بخوانیم و علائم آن را متوجه شویم؟

اجداد غارنشین ما با تهدیدها و چالش‌های بسیار متفاوتی نسبت به جامعه مدرن ما روبه‌رو بودند. در جامعه مدرن، ما با انواع لایه‌های مختلف از پیچیدگی‌های اجتماعی و محدودیت‌های رفتاری خاصی روبه‌رو هستیم که بر هر رفتار شخصی و اجتماعی ما تأثیر زیادی می‌گذارد. این پیچیدگی‌ها در محیط کاری بیشتر هم می‌شود؛ زیرا هر محیط کاری فرهنگ خاص خود را دارد و مجموع این موارد، انجام رفتار صحیح و درست را سخت‌تر می‌کنند. صرف‌نظر از فرهنگ متفاوت هر محیط‌ کاری، اگر بتوانید اشارات زبان بدن هر فرد را درک کنید؛ برقراری ارتباط و ادامه‌دادن آن برای شما بسیار راحت‌تر خواهد بود. به‌همین منظور می‌خواهیم در اینجا ۵ اشتباه بسیار بزرگ را که معمولا در محیط کار اتفاق می‌افتد، بررسی کنیم تا بتوانید از آنها دوری کنید.

۱. در نظر نگرفتن محیط و محتوای اتفاق

این صحنه را در نظر بگیرید و فکر کنید که در این شرایط چگونه زبان بدن را بخوانیم : وارد محیط کار می‌شوید، همکار خود را می‌بینید که در میز کناری شما مشغول به کار است. او سرش را خم کرده است، دستان خود را روی بازوها محکم قرار داده است و آرام می‌لرزد. خواندن زبان بدن او به شما چه چیزی می‌گوید؟

حالا صحنه متفاوتی را در نظر بگیرید. همین همکار شما با همین حالت نشستن را در یک اتوبوس می‌بینید. عصر یک روز بسیار سرد است که برف به‌آرامی می‌بارد. باد سردی شروع به وزیدن کرده است و هوا تاریک‌تر و سردتر می‌شود.

با اینکه در هر دو صحنه همکار خود را در یک وضعیت کاملا یکسان دیده‌اید، اما شرایط محیطی برداشت شما را از صحنه‌های مختلف تغییر داده است. در صحنه اول می‌فهمید همکار شما فشار و استرس بیش از حدی را تحمل می‌کند؛ اما در صحنه بعدی با خود فکر می‌کنید که این خانم احساس سرما می‌کند. توجه کنید که شرایط محیط چقدر بر نحوه تفکر و برداشت شما از زبان بدن تأثیر می‌گذارد.

معنای ارتباط غیرگفتاری با توجه به هر محیط تغییر می‌کند. بدون در نظر گرفتن شرایط هر فرد، نمی‌توانیم برداشت صحیح و کاملی از رفتار او داشته باشیم.

۲. تلاش برای درک رفتار یک فرد تنها بر اساس یک حرکت خاص

برداشت صحیح از رفتارهای فردی اطرافیان تنها با خواندن زبان بدن و درک علائم زبان بدن آنها که شامل انواع حرکات و حالت‌های چهره است، قابل درک خواهد بود. یک حرکت خاص می‌تواند چندین معنای کاملا متفاوت و یا حتی هیچ معنای ویژه‌ای نداشته باشد، اما هنگامی که همان حرکت را در کنار سایر علائم و حرکات قرار دهیم، معنای واضح و دقیقی خواهند داشت.

برای مثال یک فرد به دلایل گوناگونی دست‌به‌سینه می‌نشیند؛ اما هنگامی که این حرکت دست‌ها با ابروهای درهم، تکان‌های سر و پاهای قفل شده روی یکدیگر ترکیب می‌شود، به‌وضوح نشان از مخالفت یا عدم رضایت فرد نسبت به آنچه شما در همان لحظه گفته‌اید، دارد.

۳. تمرکز بیش از حد به آنچه گفته شده

اگر تنها به کلمات افراد توجه کنید، معنای صحبت‌های آنها را هیچ‌گاه درک نخواهید کرد.

در این زمینه یکی از مدیران می‌گفت که می‌خواهد با توانمندسازی کارمندان خود، مسئولیت‌های بیشتری به آنها واگذار کند. هرچند او بسیار آرام و مسلط به‌نظر می‌رسید، اما در هنگام گفتن این جملات صدایش به طرز نامحسوسی می‌لرزید. همین لرزش صدا نشان می‌داد که قلبا با حرفی که می‌زند موافق نیست. در اینجا با توجه به اشارات زبان بدن به هدف واقعی او پی می‌بریم.

۴. نشناختن محدودیت‌های رفتاری افراد

باید رفتارعادی و روزمره فرد را بشناسید تا بتوانید رفتارهای ناخوشایند آنها را درک کنید تا در خواندن زبان بدن موفق شوید.

به این مثال توجه کنید تا معنای جمله بالا را بهتر درک کنید. سال‌ها پیش به یک مدیرعامل مجموعه‌ای اقتصادی، تیترهای جلسه‌ای را که قرار بود برای کارمندانش برگذار کنم، توضیح می‌دادم و جلسه اصلا خوب پیش نمی‌رفت. جلسه حدود یک ساعت طول کشید، او در طی این مدت پشت میز نشسته و دستانش را محکم در مقابل سینه‌اش قفل کرده بود. در تمام مدت که صحبت می‌کردم حتی یک بار لبخند نزد، به‌معنای موافقت یا مخالفت سر خود را تکان نداد و در آخر صحبت‌ها بدون هیچ ارتباط چشمی تشکر کرده و از اتاق خارج شد.

از حرکات و اشارات زبان بدن او به این نتیجه رسیدم که از موارد گفته شده راضی نبود و بی‌شک جلسه فردا برگذار نمی‌شود؛ اما هنگامی که از اتاق خارج شدم، دستیار مدیرعامل به سمتم آمده و گفت که رئیس از حرف‌ها و جلسه‌ای که داشتیم بسیار راضی و خشنود بود.

من که از صحبت‌های دستیار شوکه شده بودم به او گفتم که از رفتار او در طی جلسه چیز دیگری برداشت کردم. او که انگار نسبت به این موضوع آشنایی کامل داشت به من جواب داد: «اگر او از سخنان شما و جلسه راضی نبود تا آخر صحبت‌های شما در اتاق نمی‌ماند و جلسه را در همان لحظه ترک می‌کرد.»

تنها برداشت من از رفتارهای آن مدیرعامل، ناخشنودی و عدم‌رضایت بود زیرا با رفتار همیشگی او آشنا نبودم. پس از آن به این نتیجه رسیدم که این حالت عدم‌خشنودی، رفتار روزمره این شخص است.

۵. سنجیدن رفتار و علائم زبان بدن بر اساس تعصب فرهنگی

هنگامی که از فرهنگ سخن می‌گوییم، منظور ما مجموعه ارزش‌های رفتاری است که تعداد زیادی از افراد به آنها باور دارند. هرچند بعضی از ارزش‌های فرهنگی صریحا آموزش داده می‌شوند، اما اغلب آنها به‌صورت ناخودآگاه و در سنین پایین به وسیله محیط به افراد آموزش داده می‌شوند. این ارزش‌ها بر نحوه تفکر، نحوه رفتار و از همه مهم‌تر بر معیارهای سنجش سایرین از نگاه فرد حاضر در آن اجتماع تأثیر می‌گذارد.

فرهنگ‌ها باعث می‌شوند رفتارهای خاصی اشتباه و ناخوشایند و رفتارهای دیگری درست و خوشایند به نظر برسند. این مسئله بر نحوه سلام‌کردن و دست‌دادن یا حتی حریم شخصی فرد و لمس‌کردن سایرین در حین صحبت تأثیر می‌گذارد. رفتاری که در یک فرهنگ مؤدبانه و درست تلقی می‌شود، ممکن است در فرهنگی دیگر نادرست و حتی توهین‌آمیز باشد.

برای مثال در آمریکای شمالی، حرکت دست برای سلام و یا خداحافظی کردن این‌گونه است؛ کف دست رو به بیرون، انگشت‌ها کشیده و با فاصله از یکدیگر و نحوه تکان‌دادن دست از یک سمت به سمت دیگر است. همین علامت در اروپا و آمریکای لاتین به معنای مخالفت و «نه» است. در پرو معنای «به این سمت بیا» می‌دهد و اما در یونان یک حرکت به‌شدت توهین‌‌آمیز است، هر قدر کف دست به سمت صورت مخاطب نزدیک‌تر شود معنای تهدیدآمیزتری به خود می‌گیرد. پس باید توجه کنیم که علائم زبان بدن را با توجه به فرهنگ و محیط معنا کنیم و همه اشارات در همه مناطق به یک معنا نیستند.

جمع‌بندی نهایی درک زبان بدن در محیط کار

فراموش نکنید که تأثیر علائم زبان بدن غیرقابل انکار هستند؛ اما برای اینکه بفهمیم چگونه زبان بدن را بخوانیم باید به ۵ موضوع مهم توجه کرد. باید رفتار را با توجه به محیط رمزگشایی کنید، آنها را با مجموعه رفتارهای دیگر بررسی کنید. با توجه به سخنانی که پیش از آن گفته شد در نظر بگیرید، رفتارهای فردی هر شخص را بسنجید و در آخر تأثیر فرهنگی را فراموش نکنید. تنها در این حالت است که می‌توانید علائم زبان بدن را به‌‌درستی درک و از آنها در راستای ایجاد ارتباط درست در محیط کار استفاده کنید.

منبع:
healthline.com
verywellmind.com
theladders.com

بخش کارفرما

آگهی استخدام خود را ثبت کنید و منتظر بهترین‌ها باشید

دیدگاه

۰ دیدگاه

۳.۹ ( ۷ امتیاز )