یادگیری مشارکتی؛ روشی برای افزایش بهره‌وری در محیط کار

مینا پوردانا

یادگیری مشارکتی (Collaborative Learning) در محیط کار می‌تواند این‌گونه تعریف شود: همکارانی که به صورت تیمی تحقیقات، داده‌ها و خواسته‌های مشتریان را تحلیل می‌کنند و سپس برای رسیدن به راه‌حل‌های خلاقانه از طوفان فکری بهره‌مند می‌شوند. شرکت‌ها به دنبال کارکنانی هستند که بتواند مهارت‌های مشارکتی را بروز دهند، زیرا این مهارت‌ها به افزایش روحیه، کارایی و موفقیت در محل کار منجر می‌شوند. توسعه‌ی مهارت‌ یادگیری مشارکتی و استفاده از آن در محل کار می‌تواند شما را به کارمندی با بهره وری بالاتر یا کاندیدای شغلی بهتر تبدیل کند.

در این مطلب، به تعریف یادگیری مشارکتی از انواع یادگیری، مزایای آن و بیان نکاتی برای به کار بردن آن در محل کار می‌پردازیم.

یادگیری مشارکتی چیست؟

به رویکردهای گوناگون آموزشی که بر یادگیری هم‌زمان دو یا چند نفر تمرکز دارند، یادگیری مشارکتی می‌گویند. در این روش، اعضای تیم برای یادگیری مهارت‌های جدید و به کارگیری آن در موقعیت‌ها، به نقاط قوت و دانش یک‌دیگر تکیه می‌کنند.

یادگیری مشارکتی تکنیک رایجی در آموزش است. در این تکنیک، معلم به جای ارائه‌ی اطلاعات به دانش‌آموزان، به عنوان عاملی تسهیل‌کننده عمل می‌کند تا دانش‌آموزان به جست‌‌وجو، یافتن و اشتراک‌گذاری اطلاعات بپردازند. دانش‌آموزان به شکل منفعلانه‌ای واقعیت‌ها را جذب نمی‌کنند، بلکه از دانش مشترک خود و آن‌چه در کلاس آموخته‌اند، برای پرورش ایده‌ها و برنامه‌ها استفاده می‌کنند. آن‌ها با هم درمورد ایده‌ها بحث می‌کنند و بنا بر نظرات یک‌دیگر، آزادانه به تبادل اطلاعات می‌پردازند.

بسیاری از کارفرمایان و تیم‌ها در محیط‌های کاری مدرن، برای یادگیری بهتر تکنیک‌های جدید، یادگیری مشارکتی آزاد را در پیش گرفته‌اند. در این روش، همکاران می‌توانند در طول پروژه به منظور طوفان فکری و کمک به یک‌دیگر برای غلبه بر چالش‌ها، به طور مکرر ملاقات کنند. با رواج فضای کار آزاد و ارتباط صحبت آنلاین، اعضای تیم می‌توانند آزادانه با یک‌دیگر صحبت کنند و یادگیری مشترک را به امری ثابت تبدیل کنند.

مزایای یادگیری مشارکتی

مزایای یادگیری مشارکتی

یادگیری مشارکتی در محل کار به تیم‌ها کمک می‌کند تا با تقسیم و تفویض وظایف و درگیر‌ کردن دیدگاه‌های مختلف‌، سریع‌تر به راه‌حل برسند. مشارکت در یک رویکرد مشارکتی می‌تواند به کارکنان کمک کند تا نقاط قوت خود را درک کنند و با مشاهده‌ی دیگران مهارت‌های جدیدی را بیاموزد.

هم‌چنین، یادگیری مشارکتی احساس قوی‌تری را از جامعه‌ی‌ کاری در محل کار رواج می‌دهد. وقتی کارکنان از خودشان هنگام انجام وظایف رضایت داشته‌باشند، افزایش روحیه‌ی حاصل از آن به دیگران و پروژه‌های بعدی منتقل می‌شود. به‌ویژه زمانی که تیم کاری شما مجازی است، همکاری با دیگران بستری از ارتباط را فراهم می‌کند که ممکن است در سازمانی که اعضای آن در موقعیت‌های مختف جغرافیایی زندگی و کار می‌کنند، وجود نداشته‌باشد.

نحوه‌ی به‌کارگیری یادگیری مشارکتی در محل کار

یادگیری مشارکتی و کار تیمی در محل کار می‌تواند استانداردهایی را برای چگونگی هدایت بحث‌های کاری تعیین کند. در حالت ابتدایی، یک مدیر یا سرپرست می‌تواند چنین مباحثی را پیش‌ ببرد، اما اگر کارکنان، این رویکرد مشارکتی را به اندازه کافی تمرین کرده‌باشند، می‌توانند هر زمانی که احساس نیاز کردند، جلسه‌‌ای را برگزار کنند.

در ادامه، یک ساختار نمونه از چگونگی اجرای گفت‌و‌گو برای حل مسئله به صورت یادگیری مشارکتی را می‌بینید:

۱. تشکیل گروه

مدیر یا با تخصیص وظایف یا به صورت داوطلبانه گروه را تشکیل می‌دهد. گروه ایدئال در یادگیری مشارکتی، گروهی است که افراد تشکیل‌دهنده‌ی آن از ترکیبی از دانش‌ها درباره‌ی موضوع موردنظر برخوردار باشند؛ برای مثال، گروه برگزارکننده‌ی طوفان فکری برای ایده‌های بازاریابی یک شرکت تولید‌ نوشابه می‌تواند شامل یک طراح، یک فروشنده، یک مهندس و یک محقق بازاریابی باشد تا درمورد بحث موردنظر از جنبه‌های مختلفی گفت‌و‌گو کنند.

۲. شکل‌گیری وظایف

در یادگیری مشارکتی سرپرست تیم، اطلاعات لازم برای تکمیل وظایف را در اختیار هریک از اعضای گروه قرار می‌دهد. با انجام این کار به روشی واضح و ساختاری مطمئن می‌شود که همه‌ی جوانب مشکل بررسی خواهند شد؛ برای مثال، در روش مدیریت پروژه‌ی اسکرام (scrum)، رهبر اسکرام‌ با اعضای تیم درباره‌ی کارهای موردنیاز برای رسیدن به هدف در زمان مشخص صحبت می‌کند.

۳. مشخص کردن اهداف در یادگیری مشارکتی

مشخص کردن اهداف در یادگیری مشارکتی

پس از مطالعه‌ی مطالب، هریک از اعضا توضیح می‌دهد که به نظر او وظیفه و هدف چیست و دیگران با احترام گوش می‌دهند. این‌که هر فردی احساس کند که دیگران افکارش را تصدیق کرده‌اند، این موضوع در یادگیری مشارکتی اهمیت بسیاری دارد.

۴. گفت‌و‌گو درمورد ضوابط

از آن‌جا که هر فردی رویکرد متفاوتی به مسئله دارد، ممکن است اعضای تیم رویکردهای مختلفی برای حل مسئله داشته‌باشند. آن‌ها باید درک مشترکی از وسعت پروژه داشته‌باشند. رهبر هنگام بحث با گروه درمورد ضوابط راه‌حل، جدول زمانی و سایر جزئیات، باید بداند که همه‌ی اعضای گروه به اطلاعات یکسان دسترسی دارند این باعث تقویت یادگیری مشارکتی می‌شود.

۵. ارائه‌ی راه‌حل‌ها

هریک از اعضای تیم راه‌حلی را ارائه می‌دهد و دیگران آن را توضیح می‌دهند تا از درک دیدگاه‌های همه مطمئن شوند. این مرحله از یادگیری مشارکتی در راستای اطمینان از ارزیابی و تعیین جزئیات هر راه‌حلی برای یک برنامه‌ی کامل اهمیت دارد.

۶. به بحث گذاشتن راه‌حل‌ها

در این مرحله از یادگیری مشارکتی بحثی کلی صورت می‌گیرد که در آن اعضای گروه راه‌حل را بر اساس محاسنشان بررسی می‌کنند و درمورد هزینه‌ها، مزایا و سهولت استفاده در محدوده‌ی پارامترهای ارائه‌شده بحث می‌کنند؛ سپس گروه راه‌حلی را انتخاب می‌کند که بیش‌تر به ضوابط نزدیک باشد. هنگام توافق بر سر بهترین راه‌حل یا تعدیل آن، اعضا جدول زمانی و برنامه‌ی عملیاتی‌ یا اکشن پلن را تنظیم می‌کنند و وظایف را بین خود تقسیم و به هریک از اعضا تفویض می‌کنند.

۷. برنامه‌ریزی برای جلسه‌ی بعدی

سپس گروه درمورد تاریخ، زمان و مکان جلسه‌ی بعدی (در صورت لزوم)، برای ادامه‌ی کار روی پروژه تصمیم می‌گیرند. این روند تا زمان اتمام پروژه ادامه خواهد یافت.

نکاتی برای یادگیری مشارکتی در تیم

نکاتی برای یادگیری مشارکتی در تیم

در این بخش، پیشنهادهایی را برای تلفیق یادگیری مشارکتی در محل کار خود، به عنوان رهبر یا عضو تیم، بیان کرده‌ایم:

برای یادگیری مشارکتی نقش‌های واضحی را تعیین کنید

حال که تصمیم گرفته‌اید یادگیری مشارکتی را اجرا کنید. در کلاس درس، معلم به عنوان فردی تسهیل‌کننده برای ترغیب دانش‌آموزان به همکاری عمل می‌کند؛ هم‌چنین، مدیر پروژه یا سرپرست تیم باید نقشی مشابه در محل کار داشته‌باشد و نقش هریک از اعضا را به‌وضوح مشخص کند. در صورت اطمینان نداشتن، اعضا باید نقش‌ها را برای خود و دیگران روشن کنند.

تیم متنوعی را تشکیل دهید

هدف اصلی همکاری داشتن ایده‌ها و رویکردهای متنوع برای انتخاب یک یا ادغام چند مورد از آن‌هاست. انتخاب افرادی با پیش‌زمینه و تجربیات مختلف، به ایجاد چنین تنوعی و بهبود یادگیری مشارکتی کمک می‌کند.

اهداف دست‌یافتنی‌ای را برای یادگیری مشارکتی در نظر بگیرید

برای آن‌که تیم بتواند برنامه‌ی عملیاتی‌ و راه‌حلی را در نظر بگیرد، هدف باید به طور دقیق مشخص و عملی باشد. هر هدف را به اهداف کوچک واقع‌گرایانه تفکیک کنید و سپس بر اساس آن‌ها وظایف را تفویض کنید. برای تکمیل کار، یک جدول زمانی مستدل تهیه کنید تا هریک از اعضای تیم از زمان انجام سهم خود از پروژه مطلع باشد.

فرهنگ احترام‌ را بنا کنید

همه‌ی اعضا باید در یادگیری مشارکتی برای بیان نظراتشان راحت باشند و در گفت‌و‌گوها احساس ارزش‌مند بودن کنند. رهبران و اعضای تیم می‌توانند با تشکر از یک‌دیگر برای مشارکت در بحث و گوش‌دادن دقیق صحبت‌های دیگران، در این هدف سهیم باشند.

ارتباط آزادانه را تشویق کنید

ارتباطات بخش مهمی در یادگیری مشارکتی هستند. ارتباطات وسیله‌ی همکاری هستند. هر‌یک از اعضا باید این احساس را داشته‌باشد که می‌تواند صریح، و البته محترمانه، صحبت کند و بدون قضاوت و توهین شنیده شود؛ هم‌چنین، بهتر است رهبران تیم برای دیگران توضیح دهند که برای پیگیری صحبت‌ها و نگرانی‌‌ها در دسترس هستند.

روشن‌فکر باشید

ممکن است رویکرد فردی به طور کامل با برنامه ریزی شما متفاوت باشد. این‌که روشن‌فکر باشید و سایر رویکردها را نیز در نظر بگیرید، اهمیت بسیاری دارد. به دنبال توافقی باشید که ایده‌های شما و سایر هم‌تیمی‌هایتان را در بر بگیرد.

مشکلات را برطرف کنید

به جای تمرکز بر اشتباهات، بر رفع مشکلات سیستمی یا فرایندی تمرکز کنید تا از پیش‌ آمدن مسئله‌ی مشابه در آینده جلوگیری شود. اگر رهبر تیم هستید، تمرکز خود را از مسئله به یافتن راه‌حل تغییر دهید.

موفقیت‌ها در یادگیری مشارکتی را جشن بگیرید

تیمی که از همکاری و یادگیری مشارکتی مشترک لذت می‌برد، احتمال موفقیت بیش‌تری دارد. با پیگیری و گزارش پیشرفت و ارائه‌ی مشوق و پاداش برای موفقیت‌، تیم را تشویق کنید. رهبران تیم می‌توانند این کار را با ارائه‌ی پاداش یا بیرون بردن تیم برای ناهار انجام دهند؛ هم‌چنین، اعضای تیم می‌توانند با پیشنهاد یا سازمان‌دهی جشن‌ها به روحیه‌ی مثبت تیم کمک کنند.

منبع: indeed.com

۴.۵ ( ۲ امتیاز )

بخش کارفرما

آگهی استخدام خود را ثبت کنید و منتظر بهترین‌ها باشید

مطالب مرتبط

۴.۴

۵ راه موثر برای افزایش بازدهی در محیط کار

چگونه می‌توان بازده خود را در محیط کار افزایش داد؟ روزهای کاری بیشتر از معمول طول می‌کشد؛ به کارهایتان نمی‌رسید و مجبور هستید آن‌ها را با خودتان به خانه ببرید؟ ...

  ۶,۳۱۹  |    ۵ دقیقه 

۴.۴

راهنمای جامع افزایش بهره وری در محیط کار

چگونه می‌توانید دفتر کارتان را اثربخش‌تر کنید؟ بهترین چیدمان برای افزایش بهره وری در محیط کار به چه صورت است؟ چگونه طراحی محیط کاری بر ...

  ۱,۰۵۹  |    ۷ دقیقه 

۴.۷

روانشناسی پویایی گروه چیست؟ ۴ راه‌کار برای افزایش آن در محیط کار

پویایی گروه (Group Dynamics) اصطلاحی است که توسط کورت لوین (Kurt Lewin)، روان‌شناس اجتماعی، ابداع شده است. وی مشاهده کرد که افرادی که به‌صورت گروهی ...

  ۱,۵۰۰  |    ۶ دقیقه 

۴.۶

۳ نکته در مورد افزایش توان یادگیری

حتما شما هم در مورد یادگیری یک موضوع مشخص تلاش‌هایی کرده‌اید و پس از مدتی احساس کرده‌اید فرآیند یادگیری آنگونه که می‌خواهید به پیش نمی‌رود. ...

  ۲,۱۵۵  |    ۷ دقیقه 

دیدگاه

۰  دیدگاه‌