مسیر بحرانی در مدیریت پروژه چیست؟ (همراه با مثال)

میلاد شاه‌محمدی

مدیران پروژه برای ترسیم و برنامه‌ریزی برای هر پروژه بزرگ یا پیچیده‌ای و همچنین تخمین‌زدن جدول زمانی اتمام آن اغلب از روش مسیر بحرانی (Critical Path) استفاده می‌کنند. ایجاد یک مسیر بحرانی در کنترل پروژه، یک لیست گام‌به‌گام است و با این فرض ترسیم می‌شود که هر کار و وظیفه‌ای باید قبل از شروع کار بعدی انجام شود. در این مطلب درمورد روش مسیر بحرانی در مدیریت پروژه و چگونگی استفاده از آن در کارهای خود بحث خواهیم کرد.

مسیر بحرانی چیست؟

مدیریت پروژه مسیر بحرانی (CPM) توالی وظایفی است که برای تکمیل به‌موقع هر پروژه خاصی باید در زمان معینی انجام شود. ایجاد یک نقشه مسیر بحرانی در کنترل پروژه شامل بررسی همه مراحل موردنیاز در طول آن مسیر برای رسیدن به یک نتیجه خاص است. تعریف و به‌روشنی تشریح‌کردن آن مراحل برای تخمین‌زدن انجام آن در یک بازه زمانی مناسب برای اتمام کار ضروری است؛ بنابراین، مدیران پروژه با اعضای تیم درگیر در هر مرحله کار می‌کنند تا ظرفیت‌ها و سایر اثرات را روی زمان تکمیل پروژه بیشتر درک کنند. کار با تیم موردنظر به مدیر پروژه این امکان را می‌دهد تا اقدام لازم را برای دستیابی به هدف پروژه بهتر تعریف کند.

برنامه مسیر بحرانی در کنترل پروژه، کارها را به واحدهای کوچک‌تری تقسیم می‌کند که اغلب از آنها به‌عنوان بسته‌ها و برنامه‌های کاری یاد می‌شود. مدیر پروژه می‌تواند وظیفه‌ای را به یک فرد اختصاص دهد و اختیارات کامل را برای انجام آن قسمت از پروژه به او واگذار کند؛ همچنین در یک بسته کاری باید شخصی برای نظارت و کنترل بر تمام عناصر آن، از جمله خطرها، مواد ضروری، هزینه و زمان تعیین‌شده، وجود داشته باشد. بسیاری از مدیران پروژه نیز بسته کاری را چیزی تعریف می‌کنند که انجام آن بین ۸ تا ۸۰ ساعت به طول می‌انجامد.

پس از ترسیم و برنامه ریزی مسیر بحرانی در کنترل پروژه، مرحله بعدی در مدیریت پروژه ایجاد نمودارهایی برای نتایج حاصل از آن است. به‌طور معمول، این مسئولیت به ‌عهده مدیر پروژه است که مسئول روش فراگیر انجام کار و همچنین نتیجه آن است. مدیر پروژه با قرار‌دادن همه بسته‌های کاری، برای رسیدن به هدف تعیین‌شده می‌تواند ترتیب مناسب تکمیل آنها را به‌همراه یک جدول زمانی تخمینی از زمان انجام هر مرحله ترسیم کند.

به‌منظور احتمال به‌وجود‌آمدن تأخیرها یا مسائلی در مدیریت پروژه که ممکن است در بسته‌های کاری به ‌وجود آید، برنامه مسیر بحرانی باید شامل چندین اقدام اصلی باشد:

  • شروع زودهنگام: اولین فرصت برای شروع انجام بسته کاری است؛
  • اتمام زودهنگام: اولین فرصت برای تکمیل و اتمام بسته کاری است؛
  • شروع دیرهنگام: آخرین زمانی که بسته کاری می‌تواند آغاز شود و به تأخیر منجر نشود؛
  • تأخیر در اتمام: آخرین زمانی که یک بسته کاری می‌تواند تکمیل شود و به تأخیر منجر نشود؛
  • زمان شناور/ ساکن: زمان احتمالی تأخیر در بسته کاری که به تأخیر کلی در جدول زمانی منجر نخواهد شد.

مدیر پروژه با درنظرگرفتن نمودار اطلاعات مربوط به برنامه زمان‌بندی پروژه، محاسبات دقیق‌تری را برای تاریخ پایان پروژه، که هدفمند است، به ‌دست می‌آورد. شناسایی زمان‌های شناور یا راکد احتمالی گام مهمی در روند ایجاد نمودار مسیر بحرانی در کنترل پروژه است. حال که دریافتید مسیر بحرانی چیست،  در ادامه درمورد مزایای آن صحبت خواهیم کرد.

مزایای روش مسیر بحرانی در کنترل پروژه

مزایای روش مسیر بحرانی

هنگام نظارت بر اجرای هر پروژه‌ای ممکن است مدیر پروژه اغلب احساس ‌کند که از همه کارهایی که قبل از رسیدن به هدف نهایی باید انجام شود، خسته شده است. کار با یک تیم شامل برون‌سپاری کار به اعضای آن تیم است که می‌تواند در انجام آن تأخیر ایجاد کند و قسمت‌های مختلفی از پروژه را از دست مدیر اجرایی آن خارج کند؛ همچنین ممکن است مدیران پروژه مسئول گزارش پیشرفت کار به مدیران شرکت باشند؛ بنابراین، برآورد جدول زمانی و وظایف مرتبط با آن باید دقیق باشد.

زمان‌بندی روش مسیر بحرانی در کنترل پروژه، به مدیر پروژه اجازه می‌دهد تا به‌جای تمرکز بر جزئیات کوچک‌تر و کم‌اهمیت، روی نمای بزرگ‌تر و کلی پروژه تمرکز کند. با ایجاد یک برنامه مشخص و کار با کسانی که وظیفه تکمیل هر قسمت از کار را در طول اجرای آن دارند، تعیین جدول زمانی دقیق و پیگیری مواردی که باید برای هر مرحله تکمیل شود، آسان‌تر خواهد بود. جدول مسیر بحرانی، که نمودار نیز نامیده می‌شود، تمام اعضای تیم را در همان مسیر تعیین‌شده برای تکمیل پروژه قرار می‌دهد، در حالی که به‌وضوح مشخص می‌کند که چه کسی مسئول چه‌ کاری است.

روش مسیر بحرانی در کنترل پروژه به‌عنوان ابزاری در راستای نظارت بر پیشرفت و گزارش‌دهی درباره هر وظیفه‌ای که به پایان می‌رسد، عمل می‌کند. اگر مدت‌زمانی بیشتر از حد انتظار برای اجرای وظایف طی ‌شود یا با تأخیر احتمالی روبه‌رو شود، مدیر پروژه به تنظیم منابع اختصاص‌یافته به یک بسته و برنامه کاری خاص نیاز دارد. مدیران پروژه برای اینکه پروژه مؤثر و کارآمد باشد، باید با راهنمایی و مشاوره در اجرای طرح مسیر بحرانی از تأخیرهای احتمالی جلوگیری کنند و به پیشرفت و حرکت آن سرعت دهند. در این قسمت از مطلب دریافتید که مزایای مسیر بحرانی چیست، در ادامه نمونه‌هایی از آن را بررسی می‌کنیم.

نمونه‌ای از مسیر بحرانی

مدیریت مسیر بحرانی (CPM) برای تعیین مدت‌زمان انجام هر کار قبل از اتمام پروژه است. این روش انعطاف‌پذیری است و به شما امکان می‌دهد که وظایف و جداول زمانی را در طول مسیر انجام پروژه تهیه و تنظیم کنید.

ساختار گام‌به‌گام مسیر بحرانی در کنترل پروژه، به‌ویژه به‌دلیل ماهیت فیزیکی کار، در طول پروژه‌های ساختمانی بسیار مفید است؛ به‌عنوان مثال، مدیر وظیفه، که ناظر بر ساخت دیوار ساختمان است، تا زمانی که قاب‌بندی و نصب فولاد به ‌پایان نرسد نمی‌تواند کار خود را تمام‌شده بداند. هر مرحله‌ای دارای یک جدول زمانی برای اجرای آن است و باید قبل از اینکه مدیر وظیفه بعدی وارد عمل شود و شروع به ‌کار کند، آن کار به ‌پایان برسد.

با این حال، همه صنایع و پروژه‌ها از ایجاد مراحلی که باید به‌ترتیب انجام شوند، بهره‌مند نخواهند شد. بعضی از آنها نیاز دارند که به‌طور هم‌زمان یا خارج از توالی و برنامه تکمیل شوند. ایجاد نمودار، به‌عنوان بخشی از روش مدیریت پروژه در مسیر بحرانی، به مدیریت اجرایی کمک می‌کند تا از هر کاری که باید انجام شود و زمانی که باید به ‌پایان برسد، تصویری را ایجاد کند تا پروژه به‌موقع انجام شود.

مدیر اجرایی هنگام بررسی و تجزیه‌و‌تحلیل  مسیر بحرانی در کنترل پروژه می‌تواند تصمیم بگیرد که کدام وظایف را می‌توان به‌طور هم‌زمان انجام داد. اجرای هم‌زمان چندین کار به‌عنوان ردیابی سریع نیز شناخته می‌شود که می‌تواند زمان کلی موردنیاز برای تکمیل پروژه را کاهش دهد. برای پیگیری سریع هر مرحله در سبک مسیر بحرانی، مدیر پروژه باید مهارت‌های مدیریت منابع را در سطح عالی داشته باشد. از آنجا که چندین مرحله یا کار به‌طور هم‌زمان اتفاق می‌افتد، هریک از آنها برای جلوگیری از تأخیرهای احتمالی به منابع کافی اختصاص‌داده‌شده به خود نیاز دارند. اگر برای اجرای وظیفه‌ای منابع کافی در اختیار نباشد، ممکن است کیفیت کار کاهش یابد، که این می‌تواند بر نتیجه کلی پروژه تأثیر بگذارد.

با بازگشت به مثال روش مسیر بحرانی در ساخت‌و‌ساز، ممکن است برخی از عناصر پروژه به‌طور هم‌زمان اجرا شوند که این به‌شرطی محتمل است که به‌طور مستقیم و با هم، هم‌پوشانی نداشته باشند یا با هم رقابت نکنند. در حالی که کارگران فولاد در حال ساخت چارچوب هستند، شاید پیمانکار فرعی لوله‌کشی بتواند هم‌زمان لوله‌ها را نقشه‌برداری و آنها را در زیر زمین نصب کند. هنگام ترسیم مسیر بحرانی هر پروژه‌ای، تعیین اینکه کدام کارها می‌توانند به‌طور هم‌زمان انجام شوند می‌تواند جدول زمانی نهایی را کوتاه‌تر کند و به اعضای بیشتری از تیم اجازه دهد تا به‌طور هم‌زمان کار کنند.

صنعت ساخت‌وساز یکی از مواردی است که در مدیریت پروژه مسیر بحرانی بسیار مورد استفاده و ارزش‌گذاری قرار می‌گیرد. مدیران پروژه‌های درگیر در ساخت از طریق ایجاد و ردیابی جدول زمانی مناسب، ارزش به‌ جلو راندن مفید و کارآمد پروژه را درک می‌کنند. مدیریت اجرایی برای موفقیت با روش مدیریت مسیر بحرانی در یک کار ساختمانی باید بر تمام مدیران وظایف به‌طور دقیق نظارت داشته باشد. یک اشتباه در هر وظیفه‌ای در نهایت می‌تواند بر نتیجه کل کار تأثیر بگذارد و تاریخ پایان پروژه را عقب بیندازد.

استفاده از تحلیل مسیر بحرانی

استفاده از تحلیل مسیر بحرانی

برای درک بهتر مدیریت پروژه مسیر بحرانی مرور برخی از مثال‌های تحلیلی دیگران می‌تواند مفید باشد. مدیر پروژه می‌تواند بهترین چارچوب را برای تحلیل مسیر بحرانی در کنترل پروژه تعیین کند. برخی از صفحات تحلیلی استفاده می‌کنند، در حالی که دیگران نمودارهای واقعی را با فلش‌هایی که به کارهای خاص در طول مسیر اشاره می‌کنند، ایجاد می‌کنند. مرور نمونه‌ها در چندین قالب می‌تواند بینش‌ها و گزینه‌های بیشتری را برای بهترین روش بر اساس هدف و نیازهای پروژه فراهم کند.

مدیر پروژه برای تعریف روش مسیر بحرانی در کنترل پروژه می‌تواند جدول زمانی کلی پروژه را بررسی کند و سپس این جدول زمانی را به کارهای خاص تقسیم می‌کند. این وظایف به نقاط عطفی در مسیر تکمیل پروژه تبدیل می‌شود که می‌تواند به سایر اعضای تیم درگیر اختصاص یابد. مدیر پروژه وظیفه نظارت بر جدول زمانی را دارد و باید مطمئن شود که هر قسمت از کار تا پایان تاریخ موردنظر انجام می‌شود.

در این مطلب بررسی کردیم که مسیر بحرانی چیست و چه مزایایی دارد، همچنین برای درک بهتر روش مسیر بحرانی در مدیریت پروژه نمونه‌هایی از آن را بیان کردیم. اگر تجربه استفاده از این روش را دارید، تجربیات و پیشنهادات خود را با ما در میان بگذارید.

منبع: indeed.com

۴.۸ ( ۴ امتیاز )

استخدام در شرکت‌های برتر

استخدام آنلاین در طب پلاستیک

طب پلاستیک

تولیدی و صنعتی

تهران
در حال استخدام
دعوت به همکاری در سرمایه گذاری برق و انرژی غدیر

سرمایه گذاری برق و انرژی غدیر

نیرو و انرژی

تهران
در حال استخدام
استخدامی های امروز توسعه خدمات بازرگانی سپاهان همراه

توسعه خدمات بازرگانی سپاهان همراه

تجارت و بازرگانی

تهران
در حال استخدام
پاسخگویی سریع
آگهی استخدام آنلاین در رامک خودرو

رامک خودرو

خودرو و صنایع وابسته

تهران
در حال استخدام
استخدامی های امروز تولیدی بازرگانی نیلپر

تولیدی بازرگانی نیلپر

تولیدی و صنعتی

تهران
در حال استخدام

بخش کارفرما

آگهی استخدام خود را ثبت کنید و منتظر بهترین‌ها باشید

مطالب مرتبط

۴.۵

تعارض منافع در محل کار چیست؟ (همراه با ۲۰ مثال)

تعارض منافع چیست؟ درک تعارض منافع ۲۰ مثال برای تعارض منافع استراتژی‌هایی برای جلوگیری از بروز تعارض منافع در محل کار اغلب شرکت‌ها فعالانه به ...

  ۲,۳۶۰  |    ۹ دقیقه 

۴.۷

راهنمای جامع نوشتن افتخارات در رزومه (همراه با مثال)

چه زمانی لازم است افتخارات در رزومه را بنویسید؟ نحوه‌ی نوشتن افتخارات در رزومه نمونه‌هایی از افتخارات در رزومه رزومه‌ی شما باید به مدیران استخدام ...

  ۲,۲۸۰  |    ۵ دقیقه 

۴.۰

انواع برنامه ریزی در سازمان کدامند؟ (همراه با مثال)

برنامه در حوزه‌ی مدیریت به چه معناست؟ انواع برنامه ریزی مبنی بر گستره‌ی عملی (Breadth) انواع برنامه ریزی مبنی بر طول زمانی (Time-frame) انواع برنامه ...

  ۱,۳۷۶  |    ۶ دقیقه 

۵.۰

مدیریت پروژه چیست؟ (راهنمای جامع)

مدیریت پروژه چیست؟ پروژه چیست؟ ۵ مرحله چرخه حیات پروژه محدودیت‌های سه‌گانه یا مثلث مدیریت پروژه مدیر پروژه کیست؟ نرم‌افزارهای مدیریت پروژه ابزارهای مدیریت پروژه ...

  ۳,۷۶۴  |    ۲۵ دقیقه 

دیدگاه

۰  دیدگاه‌