راهکارهای نگهداشت نیروی کار در شرایط اقتصادی سخت
بحران اقتصادی یکی از بدترین موقعیتهایی است که افراد و کسب و کارها با آن مواجه میشوند. نگرانی از وضعیت اقتصادی، تورم، درآمد محدود و چالشهای مختلفی که در بحث اجتماعی و درمانی ایجاد میشود، کیفیت عملکرد نیروی کار را هر روز کمتر و کمتر میکند. چنین شرایطی زمینه را برای تصمیمات هیجانی، اقدامات نامناسب و ترک کار فراهم میکند. به همین دلیل آسیب زیادی به کسب و کارها و نیروی کار وارد میگردد. کنترل چنین موقعیتهای حساسی، نیازمند دانش و آگاهی است. در شرایط اقتصادی دشوار که ممکن است شامل رکود اقتصادی، تورم بالا، کاهش تقاضا، محدودیت نقدینگی و فشار برای کاهش هزینهها باشد، قطعا نگهداشتن نیروی کار و ایجاد رضایت در آنها میتواند موضوع بسیار مهمی باشد. حفظ نیروی انسانی به شدت میتواند در رشد و بقای یک مجموعه اثرگذار باشد. به همین دلیل باید تا حد امکان از بروز چنین شرایطی و تحمیل هزینههای مستقیم و غیرمستقیم برای سازمان جلوگیری کنید.
در این مقاله به صورت جامع راهکارهایی ارائه میکنیم تا امکان نگهداشت نیروی کار در شرایط اقتصادی سخت برایتان ممکن شود.
پس همراه ما بمانید.
چرا نگهداشت نیروی کار در شرایط اقتصادی سخت اهمیت دارد؟
نگهداشتن نیروی کار در هر شرایطی میتواند یک هنر و استراتژی کلیدی و مهم در هر کسب و کاری باشد. ازدست دادن نیروی انسانی به شدت میتواند در هر سازمانی مشکل ساز باشد. به همین دلیل باید هوشمندانه تر نسبت به بررسی این موضوع اقدام کنید. نگهداشتن نیروی انسانی در هر مجموعه وابسته به مجموعه اقداماتی است که برای ادامه حضور نیروی انسانی در هر مجموعه انجام میشود. این اقدامات ریسک ترک کار و تغییر آن را برای نیروی انسانی کاهش میدهند و مجموعه میتواند با تکیه بر سرمایه نیروی انسانی حتی در شرایط بحرانی بقای خودش را حفظ کند. مدیریت منابع انسانی و نگهداشت نیروی کار، میتواند موجب کاهش هزینههای سازمان شود. این موضوع قطعا در مواقع بحرانی به شدت اهمیت دارد. طبق نظریه هرزبرگ Herzberg، میتوان گفت که هر مجموعه با تامین عواملی مثل حقوق، مزایا، شرایط کار و امنیت شغلی و زنده نگهداشتن عوامل تقویت کننده انگیزه مثل امکان رشد و پیشرفت، افزایش مسئولیت و تقدیر از کارکنان، احتمال ایجاد رضایت شغلی و وفاداری در کارکنان بیشتر است. اما در شرایط برعکس، اگر این نیازها تأمین نشوند، حتی مزایای شغلی نیز امکان افزایش انگیزه کارکنان برای ادامه همکاری را نخواهد داشت. در اکثر مجموعهها، رابطه مثبت و معناداری بین توسعه و آموزش، کیفیت محیط کاری و رضایت شغلی کارکنان وجود دارد. مجموع این پارامترها با آیتم مهم نگهداشت نیروی کار در شرایط اقتصادی سخت، ارتباط دارد. بنابراین، سازمانها در شرایط عادی نیز باید به صورت مستمر بر روی استراتژیهای موردنیاز جهت نگهداشت کارکنانشان سرمایه گذاری کنند. این سرمایه گذاری قطعا در مواقع بحرانی و شرایط اقتصادی نامناسب تاثیرات مثبت خودش را خواهد داشت.
آشنایی با چالشهای نگهداشت نیروی کار در شرایط اقتصادی سخت
برای هر کسب و کار یا مجموعهای، نگهداشتن کارکنان در شرایط بحران ضروری است. چالشهای مختلفی برای این مسیر وجود دارد، چرا که اجبار و قانون اصلا نمیتواند یک راهکار مناسب برای شرایط بحرانی باشد. زیرا در شرایطی که فشارهای مالی و اقتصادی بر روی کارکنان بیشتر است، ظرفیت روانی آنها به شدت دچار کاهش شده است. فشار مالی در حوزههای مختلف میتواند عامل مهمی برای تغییر شغل یا ترک کار باشد. شناخت این چالشها کمک زیادی میکند تا هوشمندانهتر عمل کنید.
1. محدودیت منابع مالی در هر مجموعه یا سازمان
به عنوان یک چالش جدی در بحث جلب رضایت کارکنان و نگهداشت نیروی انسانی در شرایط اقتصادی سخت، مانع مهمی وجود دارد. محدودیت منابع مالی خصوصا در رکود یا کاهش درآمد سازمانی، امکان افزایش حقوق، ارائه پاداش یا بهبود مزایای شغلی را فراهم نمیکند. به همین دلیل حتی در شرایطی که مسئولین نیروی انسانی و کارفرمایان از فشار بر روی کارکنان آگاهی دارند، باز هم بدون استراتژی مناسب امکان افزایش حقوق و مزایا ندارند!
2. افزایش فشار کار در بحران وضعیت
یکی از چالش هایی که در کسب و کارها وجود دارد، افزایش فشار کار در شرایط بحرانی است. در این شرایط به دلیل وضعیت اقتصادی نامناسب، استراتژی عملکرد کارفرما و متخصصین به سمت و سوی کار بیشتر و تحمیل پروژههای فشرده به کارکنان میرود. قطعا چنین شرایطی ریسک افزایش نارضایتی را بیشتر می کند و موجب افزایش خستگی جسمی و روحی در افراد میشود.
3. افزایش رقابت بیرونی برای جذب نیرو
در شرایط بحرانی معمولا کسب و کارها زنگ خطری را احساس میکنند. بسیاری از مجموعههایی که بودجه مناسبی برای جذب نیرو دارند، در رقابت ناعادلانهای تلاش میکنند تا نیروی کار متخصص شما را جذب کنند. چنین رقابتی برای جذب نیرو میتواند کارکنان باتجربهای که سرمایه یک کسب و کار محسوب میشوند، گرفته و زمینه را برای قطع همکاری فراهم کند.
4. کاهش یا توقف رشد سازمانها
بسیاری از کارکنان با امید رشد و پیشرفت وارد یک کسب و کار میشوند و حتی گاهی شرایط نامطلوب ابتدای همکاری را میپذیرند تا مسیر پیشرفت برای آنها فراهم شود. اما در شرایط بد اقتصادی، تمام این راههای رشد و پیشرفت در سازمانها محدود میشود و هزینهها صرفا برای امتداد کار سازمان به کار گرفته میشود. به همین دلیل زمانی که سازمان مجبور به کاهش هزینه شود، کارکنار هیچ راه رشدی برای خودشان تصور نمیکنند. همین موضوع ریسک اتمام همکاری را افزایش میدهد.
5. تعدیل نیرو و افزایش ترس کارکنان
در شرایط اقتصادی نامناسب، زمانی که کارکنان احساس بحران کنند، قطعا روحیه کاریشان دچار تغییر و تحول میشود. بحرانهای اقتصادی شرایطی مثل اخراج و تعدیل نیرو را تحمیل میکند و همین موضوع یکی از دغدغههای اساسی کارکنان میشود. اثرات روحی چنین شرایطی را به وضوح میتوان بر روی راندمان کاری آنها مشاهده کرد. به همین دلیل لازم است تا نیروی انسانی در هر سازمان و شرکت، با آگاهی کامل از این موضوع امنیت روانی مناسبی برای کارکنان پیشبینی کند تا اثرات منفی ناشی از این بحران را کاهش دهد. علاوه بر این، مطالعات مختلف نشان میدهد، در شرایط بحران اقتصادی، رضایت شغلی نقش بسیار مهمی در نگهداشتن کارکنان دارد. درواقع این زمانی است که هر چه از قبل کاشتهاید را برداشت خواهید کرد. امنیت روانی کارکنان دقیقا به نفع کسب و کارها تمام میشود.
به این نکته مهم توجه داشته باشید، طبق آخرین تحقیقات انجام شده میتوان مدعی شد که شکهای منفی مشترک در بین کارکنان یک مجموعه، ریسک اتحاد برای ترک کار را بیشتر میکند. به همین دلیل با تقویت حس مثبت و قوی بین کارکنان و ایجاد امنیت روحی روانی، میتوان یک شرایط مطلوب جهت همکاری دائمی ایجاد کرد.
چگونه در شرایط بحران اقتصادی میتوان نیروی کار را نگهداشت؟
باتوجه به موضوعاتی که در بالا بررسی کردیم، بهتر است بدانید که در شرایط اقتصادی سخت، چطور میتوانید نیروی کار را حفظ کرده و شرایط امنی در کسب و کار ایجاد کنید.
1. مشارکت را افزایش دهید
یکی از بهترین روشهایی که میتوانید به کمک آن نیروی انسانی را هوشمندانه در بطن یک کسب و کار نگهدارید، ایجاد مشارکت و شفاف سازی عملکرد سازمانی است. شفافسازی وضعیت سازمانی و در جریان قرار دادن کارکنان از چالشها، کمک زیادی میکند تا سطح مشارکت چند برابر شود. برای این کار لازم است تا مدیران و کارکنان در سطوح بالاتر، صادقانه عمل کنند باشند و تصویری واقعبینانه از وضعیت مالی، امکانات و محدودیتها ارائه کنند. این اقدام موجب میشود تا کارکنان خودشان را مرکز عملیات در مجموعه بدانند و حس بی اعتمادی نسبت به آینده و وضعیت مجموعه نداشته باشند. شما میتوانید با ایجاد تمرکز بر روی توسعه و رشد آینده شغلی افراد را تضمین کنید تا عدم تحقق وعدههای ترفیع در شرایط اقتصادی نامناسب موجب نارضایتی افراد نشود. اعتمادسازی در این مسیر مهمترین اقدامی است که به شما کمک میکند تا نیروهای متخصص و وفادار داشته باشید.
2. درک متقابل ایجاد کنید
شما میتوانید برای ایجاد یک شرایط قابل اعتماد در مواقع بحرانی، گوش دادن فعال در تمام سطوح را جدی بگیرید. گوش دادن فعال کمک زیادی میکند تا نگرانیهای کارکنانتان را شنیده و درک کنید و همراه با یک تعامل جمعی، برای گذراندن شرایط با کمترین آسیب تصمیمگیری کنید. استفاده از بازخوردهای مستمر کارکنان موجب میشود تا مدیران در سطوح مختلف، فرصت مناسبی جهت شنیدن نگرانیها و پیشنهادات کارکنان داشته باشند. این اقدام مهم کمک زیادی میکند تا افراد احساس دیده شدن کنند و وضعیت دشوارشان با حسی از درک شدن بگذرانند.
3. از زمان برای ارتقاء و توسعه کارکنان استفاده کنید
نقش آموزش درون سازمانی در کنترل شرایط بحرانی به شدت قابل توجه است. زمانی که شرایط اقتصادی سخت موجب تحمیل کار به کارکنان میشود، قطعا نیاز دارید تا امتیازاتی غیر از افزایش حقوق و مزایا در اختیار کارکنانتان قرار دهید. آموزش درون سازمانی و به روزرسانی مهارتهای کارکنان، گام مهمی است تا احساس سرمایه بودن را در کارکنان تقویت کنید. این اقدام هم به افزایش انگیزه کمک میکند و هم توان رقابتی سازمان را حفظ میکند. مطالعات نشان میدهد که ارتباط مستقیمی بین توسعه توانایی کارکنان و حضور دائمی آنها وجود دارد. فراهم کردن شرایط برای دورکاری و منعطف کردن زمان کار کمک زیادی میکند تا بدون هزینههای اضافه و کاهش هزینههای سازمانی، کارکنان را بیشتر حفظ کنید. در بعضی سازمانها، امکان جابجایی پروژهها یا وظایف بین کارکنان وجود دارد. به همین دلیل ایجاد تنوع و افزایش مشارکت و ارتقاء کاری هرکدام از نیروها میتواند نقطه قوت خوبی ایجاد کند.
4. مدیریت هوشمندانه اعمال کنید
روش دیگری که میتواند در نگهداشت کارکنان به خوبی عمل کند، مدیریت هوشمندانه کسب و کارها است. مقالات منتشر شده در وب سایت HBR نشان میدهد که کارکنان در شرایط اقتصادی دشوار، به هیچ عنوان شرکت یا سازمانشان را ترک نمیکنند، بلکه مدیران را ترک میکنند. به همین دلیل میتوان مدعی شد که مدیران نقش بسیار جدی و مهمی در مدیریت هوشمندانه کارکنان دارند و موضوع وفاداری شغلی در این افراد میتواند ارتباط مستقیمی با عملکرد مدیران داشته باشد. به همین دلیل آموزش مدیران و ارتقاء عملکردشان با گوش دادن همدلانه، توانایی حل مسئله و رهبری با ایجاد حس اعتماد از مهمترین پارامترهایی است که کمک میکند تا کارکنان در یک مجموعه باقی بمانند. بسیاری از مدیران با استفاده از ترفند تفویض اختیار و افزایش استقلال عملکرد در کارکنان تلاش میکنند تا سنگینی شرایط را جبران کنند و انگیزه بیشتری برای نگهداشت آنها خلق کنند. آگاهی مدیران از وضعیت روحی کارکنان و درک روانشناسانه کمک میکند تا نشانههای هشدار دهنده مثل کاهش انگیزه، اضطراب یا نارضایتی را کشف کنند و اقدام به موقعی انجام دهند.
5. برای افزایش انگیزه خلاقیت به خرج دهید
همیشه افزایش حقوق و مزایا نمیتواند نقش اصلی در جلب رضایت کارکنان داشته باشد. در شرایط محدود، مدیران مجموعه میتوانند با قدردانی و شناسایی عملکرد کارکنان پرتلاش، نسبت به ایجاد حس قدردانی اقدام کنند. کارهایی مثل ارائه بازخورد مثبت، تقدیر عمومی یا خصوصی و نمایش تأثیر کاری کارکنان در بهبود عملکرد کلی سازمان از جمله مهمترین اقداماتی است که در مواقع محدودیت مالی میتواند نتایج مناسبی داشته باشد. در نظر گرفتن گیفتهایی مثل مرخصی اضافی، امکان شرکت در پروژه خاص، فراهم کردن شرایط حضور در دورههای آموزشی رایگان، خدمات رفاهی مثل سفر یا حمل و نقل و تغذیه از جمله ایدههایی است که در این شرایط مطلوب است. کارکنان ممکن است ایدههایی برای بهبود عملکرد یا کاهش هزینهها داشته باشند؛ با ایجاد فضای مناسب جهت تعامل میتوان بازخورد مناسبی ایجاد کرد.
6. برای کارکنانتان اولویت بندی کنید
شاید برایتان جالب باشد که یکی از روشهای مناسب برای نگهداشتن کارکنان در شرایط اقتصادی دشوار، اولویت بندی است. شما میتوانید یک اولویت بندی مناسب در بین کارکنان ایجاد کنید. به این ترتیب پیش از استخدام افراد جدید با توانایی بالاتر، میتوانید نیروهای خودتان را آموزش داده و ارتقاء داخلی ایجاد نمایید. با این کار میتوانید هوشمندانهتر کارکنانتان را انگیزهدار کنید و برای ماندن در جایگاه شغلیشان حفظ کنید. تمرکز بر نگهداشت افراد با نقش کلیدی وخلق ارزش افزوده، کمک زیادی میکند تا به هدفتان برسید. با این اقدام افراد تمایل به ترک کارشان را ازدست داده و سازمان امکان نگهداشتن منابع و سرمایههای خودش را خواهد داشت.
7. هدر رفت هزینهها را شناسایی کنید
در هر مجموعه و کسب و کار، هزینههایی وجود دارد که میتوان به راحتی آنها را شناسایی و کاهش داد. بهینه سازی هزینههای جانبی یکی از مهمترین اقداماتی است که به شما کمک میکند تا بودجه مجموعه را حفظ کرده و برای جلب رضایت کارکنان استفاده کنید. همین موضوع ضرورت بررسی هر سازمان جهت پیدا کردن هزینههای قابل تعدیل و اقدامات هوشمندانه برای کنترل هزینهها را پر رنگ میکند. به عنوان یک اصل ضروری و مهم در این مسیر، باید حتما عدالت در تخصیص منابع را مدنظر داشته باشید. هر شرکت یا سازمان براساس پروتکلهای مشخصی، مزایایی برای کارکنان خود ایجاد میکند. مدیریت این مزایا نیازمند تخصیص منابع مالی است و در شرایط بحرانی، تخصیص منابع باید شفاف و مناسب انجام شود. این اقدام رضایت کارکنان را افزایش میدهد. انعطاف پذیری در عقد قراردادها و درنظر گرفتن محدودیتها و سیاستهای جدید کمک زیادی میکند تا کارکنان امکان پذیرش موقعیتهای جدید را داشته باشند و در تقسیم فشار ناشی از شرایط اقتصادی بهتر عمل کنند.
سوالات متداول
آیا محدودیتی برای نگهداشتن نیروی کار در شرایط اقتصادی سخت وجود دارد؟
بله محدودیتهای متعددی برای نگهداشتن نیروی کار در شرایط اقتصادی بحرانی وجود دارد. معمولا در این شرایط محدودیت منابع و بودجه به شدت میتواند فشار را بر روی افراد افزایش دهد. برخی کارکنان ممکن است دیدشان نسبت به کار در مجموعه بلندمدت نباشد و در مواجهه با فرصت بهتر، تمایل به ترک کار داشته باشند. پس بسیاری از محدودیتهای مستقیم و غیرمستقیم در این مسیر وجود دارد.
آیا قرارداد با کارکنان میتواند باعث نگهداشتن آنها در شرایط اقتصادی سخت باشد؟
خیر، مدیریت شرایط بحرانی نیازمند سیاستگذاریهای مختلفی است که باید از قبل در یک مجموعه پیشبینی شود. چرا که انگیزه کارکنان برای ترک کار و عدم تطابق با شرایط سخت، بسیار بالا است و قرارداد کاری نمیتواند به تنهایی انگیزه و التزامی برای ادامه همکاری باشد.
نقش نیروی انسانی HR در نگهداشت نیروی کار در شرایط اقتصادی دشوار چیست؟
تیم HR مسئول استخدام افراد لایق با پتانسیل بالا در مدیریت بحران است. به همین دلیل میتوان مدعی شد که خطا در تشخیص افرادی که ریسک ترک دارند، به شدت متوجه تیم نیروی انسانی است.
چگونه کارکنان را برای ادامه همکاری در شرایط اقتصادی بد همراه کنید؟
برای نگهداشتن نیروی انسانی در شرایط بحرانی، باید وضعیت سازمان را با کارکنان در میان بگذارید و اعتماد سازی کنید. دخیل کردن آنها در تصمیمگیریها میتواند گام مهمی در مسیر همراهی کارکنان ایجاد کند. ایجاد حس همدلی و افرایش فرصت رشد و آموزش درون سازمانی بهترین استراتژی در این مسیر است.
کلام آخر
نگهداشت نیروی کار در شرایط اقتصادی سخت، به شدت دشوار است. جلب رضایت افراد جهت ادامه همکاری و ایجاد یک شرایط مناسب در مسیر، به شدت اهمیت دارد. به همین دلیل باید حتما وضعیت کارکنان را مورد بررسی قرار دهید و ضمن ایجاد یک شرایط امن و همدلانه، نیروی کار را با خودتان همسو کنید. این اقدام موجب میشود تا شانس بیشتری برای عبور موفق از بحران داشتهه باشید. به همین دلیل باید تمام توصیههای بالا را جدی بگیرید و در مسیر اصلاح وضعیت مجموعه استفاده کنید.
تجربه شما از شرایط اقتصادی نامناسب و افزایش انگیزه کارکنان چیست؟ نظرتان را برای ما بنویسید.
دیدگاه