مصاحبه‌های ویدیویی خودکار با AI؛ فرصت یا تهدید برای کارجوها؟

اگر در مصاحبه‌های ویدئویی که این روزها مرحله اولیه گزینش کسب و کارها محسوب می‌شود، کمی موذب و کلافه باشید و مصاحبه حضوری را اولویت بدانید؛ خبر جالبی برای‌تان داریم! مصاحبه‌های ویدئویی خودکار با AI در حال گسترش است. در چند سال اخیر، روندهای استخدام به شکلی جالب در حال رشد و تغییر است. به همین دلیل با وجود هوش مصنوعی، نوع گزینش اولیه، بررسی رزومه‌ها، پیشنهاد شغلی هوشمند و مصاحبه ویدئویی با AI وارد این عرصه شده است. AI Video Interviews به عنوان یکی از جدیدترین تکنیک‌های مصاحبه مورد توجه قرار گرفته است. در این مدل مصاحبه، هیچ خبری از مصاحبه‌ کننده انسانی نیست و تحلیل پاسخ‌ها، بر عهده هوش مصنوعی است.

در این مقاله قصد داریم به بررسی مصاحبه‌های AI بپردازیم و هرچیزی که باید از آن بدانید را ارائه کنیم. پس همراه ما باشید تا فرصت یا تهدید بودن آن را بررسی کنیم.

 مصاحبه‌های ویدیویی خودکار با  AI چیست؟

 به دلیل جدید بودن این تکنولوژی، افراد زیادی در خصوص آن اطلاعات ندارند. به همین دلیل قبل از بررسی هرچیزی باید در خصوص مصاحبه‌های ویدیویی خودکار با  AI اطلاعات بیشتری ارائه کنیم. درواقع مصاحبه‌های ویدیویی خودکار معمولاً شامل چند مرحله مشخص هستند. در ابتدایی‌ترین مرحله سوال از سوی AI مطرح می‌شود و کارجو فرصتی محدود دارد تا برای ضبط پاسخ‌ اقدام کند. پس از این مرحله تحلیل محتوای گفتار شروع می‌شود. بررسی محتوای ضبط شده توسط الگوریتم‌های مختلف انجام می‌شود تا از ابعاد متفاوتی مورد بررسی قرار گیرد. کیفیت و ساختار پاسخ‌گویی کارجو در کنار منطق پاسخ ارائه شده، انتخاب واژه‌ها، کلید واژه‌ها و انسجام پاسخ از جمله مواردی است که مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. بعد از این مرحله تحلیل رفتار غیرکلامی آغاز می‌شود. AI تلاش می‌کند تا پارامترهای مختلفی مثل حالات چهره، حرکت سر و بدن، تماس چشمی و میزان استرس را مورد بررسی قرار دهد.

تحلیل صوت و لحن پاسخی که توسط کارجو ارائه شده است، بخش بعدی است که توسط هوش مصنوعی ارزیابی می‌شود. هوش مصنوعی مثل یک روانشناس ماهر می‌تواند میزان اعتماد به ‌نفس فرد، میزان هیجان، تردید در پاسخگویی، سرعت پاسخگویی و سطح اضطراب را مشخص کند. پس از تحلیل تمام این جزییات، نوبت به امتیازدهی نهایی و غربالگری می‌شود. هوش مصنوعی با بررسی ویئو شروع به تحلیل می‌کند و براساس الگوریتمی که توسط HR تنظیم شده است، رتبه مشخصی به فرد ارائه می‌کند. این رتبه دهی گاهی کمتر از 30 ثانیه زمان نیاز دارد و می‌تواند سرنوشت کاری یک فرد را تعیین کند.

آیا مصاحبه‌های ویدیویی خودکار با  AI برای کارجو مزیت دارد؟

مزایای تکنولوژی‌های نوین همیشه برای ما جذابیت خاص خودش را به همراه دارد. آگاهی از این مزیت‌ها می‌تواند گارد بالایی که در خصوص AI و مصاحبه‌های ویدئویی آن رواج دارد را کاهش دهد. به همین دلیل در این بخش به مزیت‌های این تکنولوژی اشاره می‌کنیم.

1. کاهش اضطراب از حضور در محیط ناشناخته

افراد زیادی وجود دارند که در مصاحبه‌های حضوری و مشاهده محیط ناشناخته دچار اضطراب عملکرد می‌شوند. این اضطراب سطح و کیفیت پاسخگویی و استفاده از اطلاعات را کاهش می‌دهد و نتیجه مصاحبه را تحت تاثیر قرار می‌دهد. به همین دلیل برای چنین افرادی، مصاحبه ویدیویی زمان‌دار می‌تواند محیط امن‌تری ایجاد کند. چرا که بدون نگاه قضاوت‌گر مصاحبه‌ کننده می‌توانند اطلاعات‌شان را ارائه کنند. در این مدل مصاحبه امکان چندبار تمرین وجود دارد و فشار اجتماعی حضور سایر متقاضیان برای کار، به کم‌ترین میزان می‌رسد. پس بدیهی است که این مدل برای کارجویان درون‌گرا یا کارجویانی که دچار اضطراب اجتماعی هستند، بهترین گزینه محسوب می‌شود.

2. عدم محدودیت جغرافیایی برای مصاحبه شغلی

یک چالش جدی در پروسه کاریابی، حضور جغرافیایی در یک محیط خاص برای انجام مصاحبه شغلی است. به همین دلیل مصاحبه‌های ویدیویی با  AIبه شدت می‌تواند کارتان را ساده کند. در این روش نیاز به حضور فیزیکی نیاز نیست و شما می‌توانید در هر لوکیشنی که حضور دارید و دسترسی به اینترنت دارید، در مصاحبه شغلی شرکت کنید. این موضوع به شدت در زمان‌تان صرفه‌جویی می‌کند. شما با استفاده از این روش مصاحبه می‌توانید بدون صرف هزینه‌های بالا برای رفت و آمد، مصاحبه‌های متعددی را تجربه کنید. مزیت مهم دیگر برای استفاده از این روش، کاهش استرس رفت و آمد و استرس دیر رسیدن در ترافیک یا عدم شناخت  راه است. این روش برای ساکنین شهرهای کوچک و بزرگ به یک میزان مزیت دارد و می‌تواند به شدت مفید باشد.

 ۳. کاهش دخالت احساسات انسانی و استاندارد سازی

در بسیاری از مصاحبه‌های شغلی، احساسات انسانی می‌تواند به شدت دخیل باشد. به همین دلیل استفاده از مصاحبه شغلی که با AI می‌تواند مفید باشد. در این مدل مصاحبه، خبری از تحت تاثیر قرار گرفتن مصاحبه کننده براساس نوع پوشش، لباس، آرایش ظاهری و احساسات خاص نیست. به همین دلیل ظاهر فیزیکی، خستگی و بی‌حوصلگی یا تعصب‌های پنهان نمی‌توانند مصاحبه را جهت دهی کنند. حتی گاهی واکنش به شخصیت فرد در مصاحبه حضوری می‌تواند نتیجه نهایی را تحت تاثیر قرار دهد. اما در شرایطی که الگوریتم‌های هوش مصنوعی برای مصاحبه ویدئویی به درستی طراحی شده باشند، شانس زیادی وجود دارد که می‌تواند مصاحبه‌ای استاندارد و عادلانه ترتیب دهد.

4. افزایش سرعت استخدام و جذب نیرو HR

یک چالش جدی در تیم HR، استخدام نیروهای جدید است. کارجویان باید در یک فیلتر براساس رزومه قرار گیرند و بعد از آن، افراد مورد تایید برای مصاحبه انتخاب شوند. کارجویان در سیستم مصاحبه ویدئویی با AI هیچ نیازی ندارند که هفته‌ها منتظر بمانند که تیم نیروی انسانی فرصتی برای مصاحبه پیدا کند. چرا که وظیفه مصاحبه بر عهده AI است و زمان کافی برای اجرای آن نیاز نیست؛ چرا که تمام پروسه انتخاب در مدت زمان کوتاهی انجام می‌شود و تحلیل با سرعت بالایی انجام می‌شود، چرا که الگوریتم‌ها به سرعت داده‌ها را تحلیل می‌کنند و به نتیجه نهایی می‌رسانند. در شرایط فعلی بازار کار رقابتی، این سرعت می‌تواند تفاوت بین قبول‌ شدن و ازدست‌ دادن فرصت را کاهش دهد.

چالش های مصاحبه ویدئویی با هوش مصنوعی

بهتر است بدانید که مصاحبه‌های شغلی با AI تحت هیچ شرایطی خوب مطلق نیستند! این مدل مصاحبه به همان میزان که مزایای خوبی دارد، دارای معایب و چالش‌هایی است که باید در خصوص آن بیشتر بدانید.

1. افزایش احتمال سوگیری در الگوریتم‌ هوش مصنوعی

هرچند الگوریتم‌ بررسی در این شرایط معمولا بدون سوگیری طراحی می‌شود، اما هوش مصنوعی موجب می‌شود تا مصاحبه کننده، نوع تصمیم گیری و بازخوردها به مرور موجب یک سوگیری خاص در الگوریتم هوش مصنوعی شود. به این ترتیب اگر مدل با داده‌های جانبدارانه آموزش داده شده باشد، انتخاب و امتیاز نهایی افراد به شدت تحت تاثیر قرار می‌گیرد. در این شرایط مثلا سوگیری علیه افراد با گویش و لهجه خاص، سوگیری علیه جنسیت‌های خاص، ویژگی‌های چهره‌ای متفاوت، اختلالات گفتاری یا کیفیت پایین دوربین همگی موجب می‌شود تا نتیجه مصاحبه با سوگیری همراه باشد. این موضوع حتی برای شرکت‌های بزرگی مثل آمازون رخ داده است و به دلیل سوگیری جنسیتی در مصاحبه، برای مدتی کنار گذاشته شد. همین مثال نشان می‌دهد که حتی با وجود طراحی قوی و حرفه‌ای در هوش مصنوعی، باز هم نظارت انسانی ضروری است.

2. ریسک خطا در تشخیص حالات انسانی

گاهی مصاحبه‌های ویدیویی خودکار با  AI می‌تواند ریسک تشخیص اشتباه در حالات روحی انسانی را افزایش دهد. مثلا گاهی یک لبخند عصبی ناشی از استرس می‌تواند دارا بودن اعتماد به ‌نفس تشخیص داده شود. در بعضی مواقع چشم گرداندن برای حفظ تمرکز، عدم صداقت برداشت می‌شود و همین موارد کوچک می‌تواند در نتیجه نهایی به شدت اهمیت پیدا کند. تحلیل حالات انسانی فقط به بررسی ظاهر منتهی نمی‌شود، تحقیقات جدید علوم اعصاب نشان داده است که میان بیان چهره و احساس واقعی انسان‌ها همیشه ارتباط مستقیمی وجود ندارد. به همین دلیل گاهی هوش مصنوعی با اکتفا به ظاهر می‌تواند نتایج اشتباهی رقم بزند.

3. اضطراب دوربین و هوش مصنوعی

یکی دیگر از معایبی که برای مصاحبه‌های ویدیویی هوش مصنوعی مطرح می‌شود، اضطراب دوربین و هوش مصنوعی است. بسیاری از افراد در مقابل دوربین دچار اضطراب شدید می‌شوند و چندان علاقه‌ای به لنز دوربین ندارند. برای این افراد حس نظارت دیجیتال به شدت می‌تواند افراد را تحت تاثیر قرار دهد و تمرکزشان را ازبین ببرد. بسیاری دیگر از مصاحبه شوندگان احساس می‌کنند که هوش انسانی‌شان تحت قضاوت AI قرار گرفته است. به همین دلیل حس و حال خوبی را تجربه نمی‌کنند. به همین دلیل مصاحبه ویدئویی هوش مصنوعی برای چنین افرادی بسیار سخت‌تر از یک مصاحبه واقعی و حضوری است.

4. افزایش ریسک نقض حریم خصوصی

جالب است بدانید که به عقیده عده زیادی، این سیستم‌های هوش مصنوعی ریسک نقض حریم خصوصی دارند. در بسیاری از این سیستم‌ها اطلاعات چهره افراد، فرکانس صدای آن‌ها، حالت چشم و سبک گفتار در پایگاه داده‌ای ذخیره می‌شود تا برای تحلیل مورد استفاده قرار گیرد. پاسخ دادن به این سوال که اطلاعات و ویدئوهای ارسالی کجا ذخیره می‌شوند و چطور می‌توان از حذف آن اطمینان حاصل کرد، موضوع بسیار مهمی است که می‌تواند آینده شغلی افراد را تحت تاثر قرار دهد.

5. عدم شفافیت در معیارهای امتیازدهی

یک نکته جالب در خصوص الگوریتم‌های تحلیلی هوش مصنوعی برای مصاحبه‌های آنلاین، اشاره شرکت‌های ارائه کننده AI به عدم آگاهی دقیق از نحوه ارزیابی است. هرچند این الگوریتم‌ها براساس نیاز کارفرما و HR طراحی می‌شوند، اما در نهایت کاری که توسط AI انجام می‌شود، قابل بررسی دقیق نیست. سازندگان هرکدام از این هوش مصنوعی‌ها، اشاره کرده‌اند که ما نمی‌توانیم دقیقا اشاره کنیم که الگوریتم چگونه تصمیم می‌گیرد!

چنین ادعایی می‌تواند برای کارجویان یک بی اعتمادی شدید انجاد کند. چرا که این افراد نمی‌دانند چه ویژگی‌هایی امتیاز مثبت دارد؟ چه مواردی امتیاز منفی ایجاد می‌کند؟ چه مواردی برای هوش مصنوعی اهمیت دارد؟ لحن و گفتار استاندارد برای هوش مصنوعی چیست؟ پاسخ به تمام  این جزییات امکان‌پذیر نیست و می‌تواند به شدت شفافیت مصاحبه و تایید آن را زیر سوال ببرد.

واکنش اولیه کارجویان به مصاحبه‌های ویدیویی  AI

هوش مصنوعی یک عنصر تازه در زندگی همه ما است. قطعا ورود آن به عرصه‌های مختلف موجب شده است تا همه چیز دچار تغییر شود. روند جذب در حوزه‌های مختلف و مشاغل با ورود الگوریتم‌های هوش مصنوعی، بسیار ساده، ارزان و سریع شده است. در همین راستا مصاحبه‌های ویدئویی پا به عرصه گذاشته‌اند.  تجربه بسیاری از افراد در چنین مصاحبه‌هایی، اضطراب از ارزیابی ماشین یا Robot Anxiety است.بسیاری از کارجویان احساس می‌کنند که توسط دوربین و AI مورد قضاوت قرار می‌گیرند و بسیار موذب عمل می‌کنند. همین موضوع باعث می‌شود تا کنترل کمتری روی فرآیند ارائه اطلاعات و برقراری ارتباط داشته باشند. قابل پیش‌بینی نبودن الگوریتم این مصاحبه‌ها، ذهنیتی خاص ایجاد می‌کند و کارجو احساس ناخوشایندی را تجربه خواهد کرد. چرا که نگاه بالا به پایین توسط یک سیستم همه چیز دان و رقیب انسان، می‌تواند احساسات بدی خلق کند و بر روی عزت نفس و اعتماد به‌نفس متقاضیان تاثیرات زیادی داشته باشد. در این مدل مصاحبه، کارجو احساس می‌کند که امکان برقراری ارتباط انسانی ندارد و صرفا با دیوار در حال صحبت است! چنین حسی می‌تواند انگیزه افراد را تحت تاثیر قرار دهد و احساس بی ارزشی را زنده کند. شاید جالب باشد که بدانید انجام مصاحبه‌های ویدیویی متعدد، بدون تعاملات انسانی، می‌تواند فرسودگی روانی شدیدی برای کارجو رقم بزند. چنین پارامتری قطعا در طولانی مدت آسیب زا است.

چگونه در مصاحبه‌های AI موفق عمل کنید؟

هرچند در بعضی مواقع تغییر چندان دلپذیر نیست، اما لازم است بدانید که مصاحبه‌هایی که با  AI انجام می‌شوند، آینده مصاحبه‌ و گزینش برای کسب و کارها است. به همین دلیل باید راز و رمز حضور موفق در این جلسات را بدانید. برای این کار چند اقدام ساده به شما کمک می‌کند تا مثل یک حرفه‌ای مقابل دوربین AI قرار بگیرید. ابتدا لازم است تا لنز دوربین‌تان تمیز باشد. فراهم کردن نور مناسب و دوربین ثابت کمک می‌کند تا چهره‌ای واضح داشته باشید. تمرین کردن برای پاسخگویی در مدت زمان مشخص به شما کمک می‌کند تا بدون نگرانی و استرس در زمان تعیین شده پاسخگویی هوش مصنوعی باشید. نداشتن مکث‌های طولانی مدت، یک ویژگی مهم و کلیدی است که می‌تواند شانس موفقیت‌تان در این مصاحبه را چند برابر کند. یادتان باشد که طولانی شدت زمان پاسخگویی برای هوش مصنوعی احتمال عدم تسلط را افزایش می‌دهد. پس سعی کنید تمام مدت با تسلط کافی، سریع و هوشمندانه پاسخ دهید و در این مصاحبه‌ها، نگاه مستقیم به لنز داشته باشید.

تجربیات واقعی از مصاحبه ویدئویی با هوش مصنوعی

در تیک تاک چالشی به راه افتاده است که تجربه افراد از مصاحبه‌های این‌چنینی را نشان می‌دهد. هرچند برخی از ویدئوها ساختگی است، اما تجربیات واقعی در بین آن زیاد است. بسیاری از افراد در طی مصاحبه با عیب در الگوریتم مواجه شده‌اند و چندین بار یک عبارت ثابت برای‌شان تکرار شده است. احساسات نامطلوب از مواجهه با ربات‌های هوشمند به جای مصاحبه کننده انسانی به وضوح قابل مشاهده است. چیزی که می‌توان از این تجربیات واقعی به دست آورد، نارضایتی و احساس نا مطلوبی است که اکثر افراد با چنین تجربه مشابهی ارائه کرده‌اند.

مطلب پیشنهادی : در مصاحبه استخدامی چه بگوییم و از گفتن چه جملاتی پرهیز کنیم؟

سوالات متداول

مصاحبه انسانی چرا نسبت به مصاحبه ویدئویی هوش مصنوعی محبوبیت دارد؟

افراد در مصاحبه با هوش مصنوعی احساس می‌کنند که به خوبی شنیده می‌شوند و امکان تعامل دارند. مصاحبه انسانی امکان مدیریت فضا و اصلاح گفتار دارد. حس جذاب ارتباط انسانی به عنوان یک پارامتر مهم و تاثیرگذار در این محبوبیت دخیل است.

چطور می‌توان بهترین مصاحبه ویدئویی هوش مصنوعی را تجربه کرد؟

باتوجه به بررسی‌های انجام شده، مدل انسانی کم و کاستی‌های خاص خودش را دارا است و مصاحبه با ماشین نیز محدودیت‌های خاصی را ایجاد می‌کند. طیق تحقیقاتی که از سوی HBR انجام شده است، می‌توان ادعا کرد که پیش‌بینی مصاحبه در آینده، ترکیبی از مصاحبه AI و انسان است. حضور انسان در سطوح مختلف غربالگری برای استخدام کمک زیادی می‌کند تا همه چی بی نقص انجام شود. استفاده از هوش مصنوعی برای غربال اولیه رزومه‌ها و تعیین بهترین گزینه‌ها جهت مصاحبه، سرعت گزینش را کاهش می‌دهد. در نهایت بررسی انسانی این لیست را کوتاه‌تر کرده و یک مصاحبه هوش مصنوعی می‌تواند گزینه‌های نهایی برای بررسی انسانی را تعیین کند. پس بدیهی است که داده‌های شفاف و بررسی انسانی یک نتیجه مطلوب را ایجاد خواهند کرد.

آیا مصاحبه هوش مصنوعی برای استخدام تهیه کارجویان است یا فرصتی جدید؟

قبل از هرچیزی بهتر است بدانید که همسو شدن با تکنولوژی یک گام ضروری و مهم است که نمی‌توان از آن جلوگیری کرد. مصاحبه هوش مصنوعی یک دسترسی برابر ایجاد می‌کند و با بالاترین سرعت استانداردهای استخدام را مدنظر قرار می‌دهد تا جذب نیرو به نتیجه برسد. این سیستم با حذف برخی سوگیری‌های انسانی می‌توان گزینه خوبی باشد اما نیازمند بررسی و نظارت تیم HR در انتخاب و امتیازدهی است. اما باید معایب چنین مصاحبه‌ای را مدنظر قرار داد. وجود ریسک سوگیری الگوریتمی، تفسیر اشتباه احساسات و اضطراب ناشی از دوربین و قضاوت ماشینی از معایب و نگرانی‌هایی است که باید مدنظر داشته باشید. پس باتوجه به نظارت انسانی، مصاحبه‌های AI ویدئویی اصلا تهدید نیست و فرصتی برای افزایش پتانسیل سوار شدن بر موج تغییرات است.

کلام آخر

در نگاهی که تیم کاربوم به جدیدترین تحولات دنیای کسب و کار داشت، چالش‌های مصاحبه‌های ویدیویی خودکار، به دلیل تازگی و بی اطلاعی از نحوه عملکردشان زیاد بود. اما با یک بررسی دقیق از منابع معتبر مشخص شد که این سیستم‌های به‌روز، نه فرصت‌ محسوب می‌شوند نه تهدید! این سیستم‌های هوش مصنوعی اگر آگاهانه و حساب شده مورد استفاده قرار گیرند مزایای خوبی خواهند داشت. نظارت انسانی پارامتری مهم در این راستان است.

تجربه شما از مصاحبه‌ با هوش مصنوعی چیست؟ نظرتان را برای ما بنویسید.